Er is zeer goed nieuws voor wie de komende twee maanden naar Rome reist. Na het grote succes van de tweede editie van Roma Nascosta, waarbij gedurende een beperkte tijd op bepaalde data een aantal archeologische sites in Rome konden worden bezocht die normaal voor het publiek gesloten zijn, krijgt het initiatief deze zomer een verlengstuk. We schreven al eerder dat Rome steeds meer monumenten en sites probeert open te stellen, niet alleen omdat de bezoekers er naar vragen maar ook omdat de stad (een percentage op) de inkomsten goed kan gebruiken.
Om veiligheidsredenen is het op bepaalde plaatsen echt niet mogelijk om bezoekers toe te laten maar een stad met zo'n archeologische rijkdom als Rome beschikt over honderden tot dusver voor het publiek verborgen plekjes. Sommige vindplaatsen zijn eigendom van particulieren en ook dat maakt het niet altijd even gemakkelijk om een overeenkomst uit te werken die zowel de eigenaar, het stadsbestuur, de archeologische diensten als de bezoekers tevreden stelt. Onder de noemer Roma Segreta dalla A alla Z worden vanaf nu tot 30 september 2010 op bepaalde data een eerste reeks "geheime" plekjesopengesteld voor het publiek.
De archeologische verenigingen van Rome maakten een selectie van vijftig locaties, waaruit de commissie cultuur van de stad nogmaals een aantal sites selecteerde. Dat leverde 17 archeologische juweeltjes op die de komende drie maanden uitzonderlijk toegankelijk zijn voor het publiek. Daaronder het Acquedotto Vergine, het Auditorium di Mecenate, de Casa Protostorica di Fidene, de Cisterna delle Sette Sale, de Cisterna Romana di Via Cristoforo Colombo, het Colombario di Pomponio Hylas, de Insula Romana sotto Palazzo Specchi, Ipogeo di Via Livenza, Ludus Magnus, Mausoleo di Monte del Grano, het Mitreo dell’Ara Massima di Ercole, Monte Testaccio, Porta Asinaria, het Sepolcri Repubblicani, het Teatro di Marcello, de Trofei di Mario en de Porta Magica, en de Villa di Plinio. We geven hierna bondig de praktische gegevens.
L'ACQUEDOTTO VERGINE
Via del Nazareno, 9/a
Een uniek historisch aquaduct, gebouwd in 19 v. Chr. en nog steeds in gebruik. Het bezoek omvat twee fascinerende wandelroutes rond het thema 'water'. Je maakt kennis met de stedelijke watervoorziening van de oudheid tot vandaag en je daalt af in het archeologische complex van de Vicus Caprarius. Reserveren verplicht (minimum 10 / maximum 20 personen per bezoek). Telefoon 06 0608. Begeleiding voor mensen van de vereniging M'Arte. Bezoek route 1: zaterdagen 3, 18, 25 juli, 28 augustus, 4, 18, 26 september om 18 uur. Deelname: 10 euro. Bezoek route 2: 11 en 31 juli, 6 augustus en 12 september om 18 uur. Deelname: 12 euro.
AUDITORIUM DI MECENATE
Largo Leopardi, 2
Het auditorum maakte deel uit van de grote villa van Maecenas, vriend en adviseur van keizer Augustus. Ontdekt in 1874. Het gebouw bestaat uit een grote hal met fresco's uit de eerste eeuw v. Chr. Reservatie verplicht, maximum 30 personen per rondleiding. Bezoeken op 10 juli, 24 juli, 6 augustus, 11 en 25 september, telkens om 10 uur. Tel. 334 1721 321. Toegang: 5 euro.
CASA PROTOSTORICA DI FIDENE
Via Quarrata
Dit huis uit de 9de eeuw v. Chr. werd teruggevonden in een uitzonderlijk goede staat. Daardoor konden archeologen een nauwkeurige reconstructie maken van de oorspronkelijke structuur en met gebruik van de oude bouwtechnieken. Minimum 15, maximum 25 personen per bezoek. Rondleidingen op 4 juli, 1 en 21 augustus en 5 september, telkens om 17 uur en op 26 september (10.30 uur). Reserveren verplicht. Tel. 333 2120 734. Toegang: 8 euro.
CISTERNA DELLE SETTE SALE
Via delle Terme di Traiano, 5/b
Een krachttoer uit de oudheid en een hoogtepunt van het technologische vernuft en de bouwkunst in het Romeinse rijk. Het uitgestrekte complex van de Thermen van Trajanus vereiste de bouw van een enorme watertank, die sinds de middeleeuwen bekend staat onder de naam "Zeven kamers". De tank is bijna perfect bewaard gebleven en bevindt zich aan de rand van het Parco del Colle Oppio, in de buurt van het Colosseum. Bezoek is mogelijk van dinsdag tot zaterdag van 10 tot 12 uur en van 16 uur tot 18 uur. Er is zelfs een audiogids beschikbaar (Engels en Italiaans). Toegang: 6 euro. Men zou deze prachtige site graag permanent openstellen maar wetenschappers vrezen dat de locatie de publieke belangstelling niet zal aankunnen.
CISTERNA DI VIA CRISTOFORO COLOMBO
Via Cristoforo Colombo, alt. civ. 142
De bouw van deze watertank, bestaande uit een reeks van kamers en gangen, gebeurde in het tweede decennium van de 2de eeuw na Chr. Ze deed dienst als wateropslagplaats voor wanneer op warme dagen de landbouwgronden, boomgaarden, tuinen en bloemen moesten worden besproeid. Minimum 5, maximaal 15 personen per bezoek. Reservatie verplicht. Tel. 345 2899 851. Bezoek op 3 en 18 juli, 7 en 29 augustus, 11 en 26 september om 16 uur en 17 uur. Toegang: 8 euro.
COLOMBARIO DI POMPONIO HYLAS
Via di Porta Latina, 10 / Parco degli Scipioni
Ondanks de relatieve kleinschaligheid, is dit columbarium is een van de meest interessante voorbeelden in zijn genre. De fresco's, het stucwerk en de prachtige mozaïeken verkeren nog in een uitzonderlijke goede staat. Bezoek op 3 juli (18 uur), 4 juli (10 uur), 11 en 17 juli (17 en 18 uur), 25 en 31 juli (18 uur), 7 en 28 augustus (18 uur), 29 augustus (10 uur), 5, 11, 12 en 19 september (10 uur), 25 september (17 uur) en 26 september om 10 en 11 uur. Maximaal 7 personen per bezoek, het bezoek gaat alleen door de groep volledig is. Reservatie verplicht. Tel. 06 27 800 785. Toegang: 10 euro.
FORI IMPERIALI
Piazza Madonna di Loreto
(vertrek aan de poort aan de zijkant van de zuil van Trajanus)
Dit is werkelijk een uniek bezoek. Je maakt een ondergrondse tocht van het Forum van Trajanus naar het Forum van Caesar. Het is amper geweten dat een ondergrondse route deze beide fora met elkaar verbindt. Je wandelt dus onder de Via dei Fori Imperiali naar de overzijde. Maximaal 25 personen per bezoek. Data: 3, 4, 24 en 25 juli om 18 uur, 11, 12, 25 en 26 september om 18 uur. Reservatie verplicht via Zètema Progetto Cultura, tel. 06 0608. Deelnameprijs: 8 euro.
INSULA ROMANA SOTTO PALAZZO SPECCHI
Via di San Paolo alla Regola, 16
In de jaren 1978-1982 werden op deze plek ondergrondse structuren opgegraven van een aantal gebouwen uit het oude Rome. Het metselwerk uit de oudheid is op meerdere niveaus nog perfect zichtbaar. Sommigen bevatten mozaïeken. Rondleidingen met lezingen: 2, 10, 31 juli, 6 augustus, 3 en 18 september, telkens om 17 uur. Deelname: 10 euro. Rondleidingen met lezingen in de avond: 9, 16, 17, 18, 23, 25 en 30 juli en 1, 6, 20, 21, 22, 27, 28 en 29 augustus en 3, 4, 19 september, telkens om 20 uur, 20.45 uur, 21.30 uur en 22.15 uur. Deelnameprijs: 15 euro. Geleide wandeling op 2, 10 en 31 juli en 6 augustus en 3 en 18 september, telkens om 18 uur. Deelname: 15 euro. Minimum 5 personen, maximum 25 personen per bezoek. Reversatie verplicht bij Res Antiquae, tel. 06 8790 5747 of 347 8249 859.
IPOGEO DI VIA LIVENZA
Via Livenza, 4
Dit complex uit de 4de eeuw n. Chr. werd ontdekt in 1923. De decoratie is zowel christelijk als heidens waardoor niet duidelijk is of het gebrouw een christelijke functie had, of toebehoorde aan een mysterieuze sekte. Sommigen menen dat het om een nymphaeum gaat en dus verband hield met de exploitatie van de ondergrondse bronwaterleidingen. Er zijn prachtige fresco's en mozaïeken te zien. Rondleidingen op 3, 10, 17, 24, en 31 juli om 16 uur, 17 uur en 18 uur. Op 15 juli, 7 en 28 augustus en 11 september om 19 uur, 20 uur en 21 uur. Op 4, 18 en 25 septem
ber om 16 uur, 17 uur en 18 uur. Minimum 5, maximum 10 personen per bezoek. Reservatie verplicht bij de Alliance Culturelle, tel. 06 296 998. kostprijs: 10 euro en 12 euro (avondrondleiding).
LUDUS MAGNUS
Via Labicana, hoek Piazza del Colosseo
De Ludus Magnus was de grootste van de vier kazernes die speciaal werden gebouwd voor de opleiding en training van de gladiatoren die aantraden in het Colosseum. Het bakstenen gebouw had oorspronkelijk drie verdiepingen. In het midden van de binnenplaats was een klein amfitheater voor de opleiding. Geleide wandeling op 9, 10, 15, 16, 22 en 23 juli en op 5, 6, 26 en 27 augustus, en op 3, 4, 10 en 17 september om 18 uur. Op 11, 18 en 25 september om 10 uur. Op 24 september om 17 uur. Minimum 10 en maximum 30 personen per bezoek. Reservatie verplicht bij Archimede, tel. 339 2201 463 of 339 8616 632. Deelnameprijs: 8 euro.
MAUSOLEO MONTE DEL GRANO
Piazza dei Tribuni
Zo'n vier kilometer buiten het centrum, vlakbij de Via Tuscolana,, staat een mooie grafheuvel uit de oudheid. Sinds de middeleeuwen kreeg deze plek de naam Monte del Grano, omdat de vorm enigszins lijkt op een omgekeerde graanschep. Bezoek met animatie: 24 juli en 7 augustus om 16 uur, 19 september om 10.30 uur. Kostprijs: 10 euro. Bezoeken met entertainment en dansvoorstellingen: 17 juli en 18 september om 16 uur. Kostprijs: 13 euro. Minimum 10 personen, maximum 30 personen per bezoek. Reservatie verplicht op tel. 389 0462 469.
MITREO DELL’ARA MASSIMA DI ERCOLE
Piazza Bocca della Verità, 16a (S. Maria in Cosmedin)
Een vrij indrukwekkende Mithrastempel uit de 3de eeuw na Chr. Hier werd ondermeer een groot reliëf ontdekt van Mithras die de stier doodt. Bezoek mogelijk van 5 juli tot 30 september, elke vrijdag van 10 tot 16 uur en op zaterdag van 9 tot 12 uur (ieder uur vertrekt er een groep). Niet in augustus. Minimum 5, maximum 25 personen per bezoek. Kostprijs: 6 euro. Reservatie verplicht bij Archeodomani, tel. 339 7786 92.
MONTE TESTACCIO
Via Zabaglia, 24 / hoek Via Galvani
De beroemde kunstmatige heuvel gevormd door miljoenen fragmenten en scherven (Latijn: testae) van amforen uit de oudheid, die in nabijgelegen oude haven arriveerden. Een schitterende getuigenis van het bloeiende en drukke commerciele leven in het oude Rome. Rondleidingen op 3, 8, 11, 14, 17, 22, 25, 28 en 31 juli en op 1 en 5 augustus om 17 uur en 18 uur. Op 4 en 9 september om 18 uur. Op 12, 22, 25, 26 en 30 september om 17 uur. Op 4, 10, 18 en 24 juli om 10 uur en 11 uur. Op 5 en 11 september om 10 uur. Minimum 10, maximum 30 personen per bezoek. Reservatie verplicht bij de Associazione Culturale, tel. 333 7889 416. Toegangsprijs: 8 euro.
PORTA ASINARIA
Piazza di Porta San Giovanni
De Porta Asinaria was oorspronkelijk, eind 3de, begin 4de eeuw, slechts een posterula, een van de kleinere poorten. Hier begon in de oudheid de Via Asinaria, destijds een vrij onbelangrijke weg en de poort dankt zijn huidige imposante uiterlijk dan ook aan de nabijheid van het Lateraanse paleis, de pauselijke residentie tot 1309. De poort werd in 2005 gerestaureerd. Rondleidingen op 10, 18 en 24 juli, om 17 uur, 18 uur en 19 uur. Op 14 en 28 augustus om 17 uur. Op 11, 19 en 25 september om 16 uur en 17 uur. Maximum 25 personen per bezoek. Reserveren verplicht bij het Centro Ricerche Speleo Archeologiche, tel. 347 3811 874. Kostprijs: 10 euro.
SEPOLCRI REPUBBLICANI
Via Statilia, hoek Via di S. Croce in Gerusalemme
Een complex van vier begraafplaatsen uit de Republikeinse tijd. Het oudste graf bestaat uit een grote blok tufsteen, gelegen in een kleine grafkamer. Rondleidingen op 2, 8 en 30 juli, op 4, 6 en 29 augustus en op 10, 17 en 24 september, telkens om 17 uur. Op 17 juli om 11 uur. Minimum 10 personen, maximum 25 personen per bezoek). Reservatie verplicht bij Artable, tel. 439 159 706, 339 1998 481 of 349 7820 922. Toegangsprijs: 8 euro.
TEATRO DI MARCELLO
Via del Teatro di Marcello
Het theater werd gebouwd door keizer Augustus en in 13 voor Christus ingewijd. Augustus bouwde het ter ere van Marcellus, de man van zijn dochter Julia. Marcellus stierf tien jaar eerder, op 22-jarige leeftijd. Het is mogelijk dat hij werd vergiftigd door Livia, de derde vrouw van Augustus, die liever haar eigen zoon Tiberius keizer zag worden. Marcellus was de eerste die werd bijgezet in het toen pas gebouwde mausoleum van Augustus. De bouw van het Theater van Marcellus begon al onder Julius Caesar, die het bouwterrein liet ontruimen, maar het theater werd pas voltooid in 11 v. Chr. Vandaag bevinden zich boven het immense gebouw privé-appartementen maar het publiek raakt zelden of nooit in het monument zelf. Dit is dus een buitenkansje. Opgelet: de bezoektijden wijken af van het reguliere zomerschema. Enkel in de maand oktober toegankelijk op donderdag, vrijdag en zaterdag. Maximum 35 personen per bezoek. Verplichte reservatie en informatie over de bezoektijden via 06 8530 1755. Toegangsprijs: 7 euro.
TROFEI DI MARIO E PORTA MAGICA
Piazza Vittorio (giardini)
De overblijfselen van een grote fontein uit de keizertijd, die model stond voor de grote fonteinen van de renaissance en het barokke Rome zullen iedereen boeien. Al bonus maak je kennis met een echt alchemistisch cryptogram dat door markies Massimo Palombara da Pietraforte (1614-1680), één van de meest bekende alchemisten uit de 17de eeuw werd gegraveerd op een zuil van wat nu de Porta Magica heet. De formule is tot vandaag nog steeds niet ontcijferd. Wie daarin slaagt zou in staat zijn om goud te maken of verwerft misschien wel het eeuwige leven. Het proberen waard, zo lijkt ons. Bezoeken op 11 juli, 29 augustus en 19 september, telkens om 18 uur. Minimum 10, maximum 30 personen. Reservatie bij Olim, tel. 339 3309 580. Kostprijs: 10 euro.
VILLA DI PLINIO
Pineta di Castel Fusano, Via della Villa di Plinio
De Villa Palombara, voorheen bekend als Villa van Plinius, is één van de weinige villa's in Lazio die nog dateren uit de Republikeinse tijd. Te bezoeken op 27 juni en 26 september om 10.30 uur. Minimum 10, maximum 30 personen per bezoek. Reserveren is nodig op tel. 06 509 178 17 of 347 8238 652. Toegangsprijs: 8 euro.
Oorspronkelijk gepubliceerd door de stichter van S.P.Q.R. op romenieuws.wordpress.com, op 5 juli 2010. Bekijk het origineel.