Enkele weken geleden werd een knappe website gelanceerd voor wie meer wil weten over de ‘geheimen’ en interne werking van het Vaticaan. Het gaat om een initiatief van het Documentatie- en Onderzoekscentrum voor Religie, Cultuur en Samenleving (KADOC) van de KU Leuven. Dankzij de databank kan je de archiefschatten opdelven die het Vaticaan herbergt voor de Vlaamse en Belgische geschiedenis. Wie échte levensverhalen verkiest boven de papieren restanten ervan, komt meer te weten over de pausen die in de afgelopen 250 jaar de troon van Petrus hebben ingenomen. In de rubriek ‘Verboden zones’ lees je pittige anekdotes, straffe verhalen of opmerkelijke teksten uit het Vaticaanse Archief. Ook is er plaats voor bijdragen die de actualiteit koppelen aan de geschiedenis van de Heilige Stoel. Dit alles gebeurt met de bedoeling de ‘petite histoire’ aan de Grote Geschiedenis te koppelen.
De website en de uitgebreide databank vormt het populariserende uithangbord van het erfgoedproject “Vlaanderen en het Vaticaan. De geheime archieven van paus Pius XI”, een initiatief van KADOC. Het staat onder leiding van experts uit de onderzoekswereld en de erfgoedsector. Sinds paus Benedictus XV op 18 september 2006 de archieven van Pius XI (1922-1939) voor onderzoek openstelde, konden dankzij dit project een aantal bronnen worden ontsloten die cruciaal zijn voor de historische relaties tussen Vlaanderen en het Vaticaan.
Voor het eerst in de geschiedenis kon ook het archief van de apostolische delegatie in Belgisch Congo worden ingekeken. De verschillende bestanden werden nauwkeurig beschreven binnen de webdatabank ODIS. Dit verliep volgens internationale standaarden (ISAD-G) en naar het model van vroegere regestenlijsten. De meest relevante bronnen werden gedigitaliseerd. Het geheel wordt aangeboden via deze digitale erfgoedgids.
Met de steun van de Vlaamse Gemeenschap werd de belangrijkste informatie in een databank opgenomen en gedigitaliseerd. De gegevensverzameling biedt een aardig zicht op de archiefschatten die het Vaticaan zoal herbergt. Via de website kunnen nieuwsgierigen en onderzoekers moeiteloos naar de databank surfen, waar ze kunnen bladeren in de archieven van eeuwenoude instellingen als de nuntiatuur, het Heilig Officie of de Propaganda Fide. Dankzij de beveiligde webomgeving LIAS kunnen de gedigitaliseerde documenten ook worden geconsulteerd. Wie zich in deze materie interesseert, zal zich met deze website de komende tijd zonder problemen lange tijd kunnen bezighouden.
Voor wie niet zo vertrouwd is met de pauselijke administratie, bieden anekdotes en opmerkelijke verhalen toelichting bij de diplomatieke werking van de Heilige Stoel. De webstek bevat tevens achtergrondinformatie over de bisschoppen die de afgelopen 250 jaar paus geweest zijn. Daarnaast voorziet het project ook in een educatief pakket dat jongeren uit de derde graad ASO wegwijs maakt in de geschiedenis van het Vaticaan in relatie met Vlaanderen. De publicatie hiervan wordt verwacht in de loop van dit jaar. De ervaring op het vlak van erfgoededucatie wordt voorgesteld op de studiedag “Eeuwenoud erfgoed, eigentijds onderwijs. Vingeroefeningen voor de integratie van erfgoed in de klas” die plaats heeft op 18 april in Leuven.
Dit artikel verscheen oorspronkelijk op 21 maart 2008 op het Romenieuws-archief.