Uitzonderlijke mozaïeken ontdekt in Rome

Lichte, scherpe silhouet van de Lupa Capitolina, gebruikt als vervangfoto

Het stond vandaag in zowat alle kranten en bij sommige bladen was het zelfs voorpaginanieuws. Italiaanse archeologen hebben in Rome een goed bewaarde wandmozaïek van tweeduizend jaar oud ontdekt. De grootte en functie van de wandmozaïek maken de vondst volgens experts erg uitzonderlijk. Het werk meet twee bij drie meter en beeldt vijf mannen af die bij de druivenoogst staan. Specialisten vermoeden dat het om een mozaïek uit de tijd van keizer Nero (37 – 68 na Christus) gaat.

De archeologen vonden de wand in de buurt van het Colosseum op een diepte van dertien meter onder de grond. Het kunstwerk zou gevonden zijn in de buurt van een antieke fresco met een afbeelding van de stad, dat vorig jaar werd ontdekt. Het vermoeden groeit dat het werk ooit de gebouwen van Nero’s Gouden Huis, het Domus Aurea, sierde. Het Gouden Huis stond vlakbij de plaats waar nu het Colosseum staat, aan de Via della Domus Aurea – Giardini di Colle Oppio. De site is te bezoeken met een gids en toegankelijk van 9 u. tot 19.45 u. De sluitingsdag is dinsdag. Je moet vooraf een ticket reserveren.

Het Domus Aurea werd voor het eerst gedeeltelijk opengesteld voor het publiek op 23 juni 1999. Dat werd gevierd met een vertoning van de film Qua Vadis op een zeer groot scherm op de Piazza del Popolo. Dat gebeurde in aanwezigheid van Nero-vertolker Peter Ustinov. Van de 200 kamers in het huis zijn er zo’n 150 blootgelegd. 32 daarvan zijn met een gids in kleine groepjes en uitsluitend na reservatie te bezoeken. Nero liet het paleis bouwen na de grote brand in 64, waarvan het overigens zeer twijfelachtig is dat hij die zelf heeft laten aansteken. Sommigen beweren dat dit gebeurde om de stad te ontdoen van bepaalde, ongezonde wijken, zodat op die manier plaats werd gemaakt voor nieuwbouw. Anderen houden het op een gewoon ongeluk en die theorie lijkt de meest plausibele. In de dichtbevolkte stad van die tijd ontstonden wel vaker branden en brandjes.

De architecten van het Gouden Huis waren Severus en Celer. Het huis was een stuk groter dan de oppervlakte van het huidige Vaticaanstad en omringd door kilometerslange zuilengalerij. Toen Nero erin kwam zei hij: eindelijk een fatsoenlijk huis om in te wonen! Overigens had Nero grootheidswaan en heeft hij Rome ooit nog willen omdopen tot Neropolis. Lang heeft hij echter niet genoten van zijn nieuwe Gouden Huis: in 68 pleegde Nero zelfmoord, daarbij geholpen door zijn slaaf Epafroditus. Op het terrein lagen ook nog vijvers, wijngaarden, tuinen en bossen met exotische dieren. Op vijvers werden drijvende banketten gehouden, aan de oevers lagen in bordelen jonge vrouwen en knapen. De volledige gevel was met goud bekleed. Binnenin was alles versierd met goud, ivoor, parelmoer en edelstenen.

De eetzaal (de Sala Ottagonale) had een plafond van gesneden ivoor dat meedraaide met de stand van de zon en van waaruit bloemen en parfum over de gasten konden worden verstoven. Keizer Vespasianus liet na Nero’s dood het Domus Aurea grotendeels afbreken en op de plek van één van de vijvers het Colosseum oprichten. Zijn zoon Titus bouwde later thermen op het terrein en woonde in een gedeelte van het huis. Na een brand in 104 liet Trajanus op de resten zijn eigen thermen bouwen door Apollodorus van Damascus, die ook al het Forum van Trajanus bouwde. Ook in 1998 werden in de Thermen van Trajanus nog een aantal onbekende fresco’s en mozaïeken ontdekt die eveneens afkomstig zijn uit Nero’s vroegere Gouden Huis.

Dit artikel verscheen oorspronkelijk op 19 januari 2005 op het Romenieuws-archief.