In Rome krijgt de Boog van Constantijn op Piazza del Colosseo, vlak naast het Colosseum een grondige opknapbeurt. Het gaat vooral om reinigings- en herstellingswerken aan de eeuwenoude marmeren fragmenten op het monument.
We brachten vorig jaar nog een zeer uitgebreide bijdrage over deze triomfboog (dat gaan we dus niet opnieuw doen) maar we brengen deze reinigingsbeurt toch graag even onder de aandacht.
Een goede reden hiervoor is dat de persdienst van het Parco archeologico del Colosseo ons een serie bijzonder knappe foto’s bezorgde die bepaalde fragmenten en figuren van de Boog van Constantijn tot in detail tonen.
Zelf de triomfboog op deze manier fotograferen is onmogelijk, daarvoor moet je op de stellingen kruipen die er nu staan. Dat is dus niet voor iedereen weggelegd.
De foto’s tonen details en figuren op een manier zoals je die waarschijnlijk nog nooit zag. Of kan zien natuurlijk, want vanaf de begane grond is dat zonder meer onmogelijk.
De foto’s zijn genomen vanop de steigers waarop de restauratieploeg haar werk doet. Soms zeggen beelden inderdaad meer dan woorden, dat wordt hiemee nog eens bewezen.
De onderhoudswerken aan het monument brachten aan het licht dat de triomboog in ieder geval in behoorlijk goede staat verkeert.
De Boog van Constantijn onderging in de jaren ’50 en ’80 van de vorige eeuw twee zeer grote en ingrijpende restauraties en de positieve effecten daarvan zijn tot vandaag zichtbaar.
Dat bewijst nogmaals het belang van goede en vooral tijdige ingrepen om dergelijke bouwwerken uit de oudheid in stand te kunnen houden.
Nu er geen toeristen omheen zwerven, werd ook de plek waar zich de nu verdwenen Meta Sudans bevond, opnieuw proper gemaakt en wat netter ingericht.
Deze kleine site vóór de triomfboog zal samen met het monument klaar zijn voor het moment waarop de liefhebbers van de Romeinse oudheid weer massaal naar Rome komen.
De 21 m hoge triomfboog werd in 315 door de Senaat en de bevolking van Rome opgericht langs de oude Via Triumphalis, dit ter herdenking aan de overwinning die de keizer in 312 bij de Milvische brug op medekeizer Maxentius had behaald, maar ook ter ere van Constantijns tienjarige heerschappij.
Volgens de klassieke datering van de boog van Constantijn, 315, zou de boog van keizer Septimius Severus (193-211) op het Forum een eeuw ouder zijn en deze van keizer Titus (79-81) zelfs twee eeuwen ouder.
Maar in 1994 concludeerde Anna Maria Ferroni na nieuw archeologisch onderzoek dat de triomfboog die gekend is als de boog van Constantijn, eigenlijk werd opgericht door keizer Hadrianus (117-138).
Twee eeuwen later werden ter ere van Constantijn een aantal reliëfs toegevoegd aan de bestaande boog. De zogenaamde boog van Constantijn is dus ouder dan de boog van Septimius Severus (193-211) en volgt hij ook enkele decennia na deze van Titus (79-81).
Het meest opvallend was de ontdekking dat de tweemaal vier medaillons op de lange zijden niet afkomstig zijn van een andere boog en hier op een nieuwe door Constantijn gebouwde triomfboog herbruikt werden, maar dat ze bij het oorspronkelijke twee eeuwen oudere monument van Hadrianus hoorden.
Deze triomfboog van Constantijn is dus een boog van Hadrianus waar halfreliëfs aan toegevoegd werden van het begin van de tweede eeuw tot het begin van de vierde eeuw.
De verhoudingen van de triomfboog van Constantijn zijn zeer harmonieus. Hij heeft drie doorgangen, een grote in het midden en twee kleine aan de zijkanten met een hoge attiek erboven.
Tijdens de middeleeuwen behoorde de triomfboog tot het verderop liggende klooster San Gregorio, later werd hij samen met het Colosseum opgenomen in de vesting van de Frangipani.
Paulus III liet de boog in 1536 voor de intocht van keizer Karel V vrijmaken. Na een restauratie in de achttiende eeuw kreeg de boog in 1804 zijn huidige uitzicht.
De decoratie in reliëf marmeren platen werd bedacht en gebouwd in de Constantijnse periode volgens een unitair project, meestal met behulp van kale materialen van andere keizerlijke monumenten.
Op de hoofdvlakken van de boog en aan de zijkanten, volgens symmetrische patronen, wisselen reliëfs uit het tijdperk van Trajanus, Hadrianus, Marcus Aurelius en tenslotte, in de lagere sector, uit het tijdperk van Constantijn elkaar af.
Alle gezichten van de keizers die in de reliëfs voorkomen, zijn opnieuw gemodelleerd naar de gelijkenis van Constantijn, waarbij de halo zijn keizerlijke majesteit suggereert.
Een gedetailleerde tekst over de Boog van Constantijn kan je hier lezen
Een filmpje over de reinigingsbeurt van de triomfboog kan je hier zien
Had je ook graag de ongelooflijk gedetailleerde foto’s van de Boog van Constantijn gezien? Jammer, maar dat is voorbehouden aan clubleden van S.P.Q.R. Die konden deze beelden reeds eerder bekijken via hun persoonlijke dagelijkse geïllustreerde nieuwsbrief.
Wil je ook lid worden van onze Romevereniging? Graag! Je helpt deze site reclamevrij houden, je komt in contact met andere Romevrienden (en -vriendinnen natuurlijk!), je geniet van kortingen op activiteiten en je wordt de trotse bezitter van een mooie lidmaatschapskaart die toont dat je een echte Romeliefhebber bent.
Lees hier hoe je lid kan worden van S.P.Q.R.
Aanmelden als clublid kan je via deze link
Oorspronkelijk gepubliceerd door de stichter van S.P.Q.R. op romenieuws.wordpress.com, op 30 maart 2021. Bekijk het origineel.