De Amerikaanse architect Richard Meier, de ontwerper van het omstreden omhulsel van de beroemde Ara Pacis en burgemeester Alemanno van Rome hebben een definitief akkoord bereikt om het gebouw beter te integreren in de omgeving. Zoals bekend heeft Alemanno – die niet echt een liefhebber is van moderne architectuur, laat staan in het stadscentrum – er in het verleden al mee gedreigd het gebouw te laten afbreken en elders buiten de stad te herbouwen. Dat was natuurlijk verkiezingspropaganda, maar de burgemeester krijgt nu toch gedeeltelijk zijn zin. Concreet wordt de muur die de Ara Pacis van de Tiber scheidt afgebroken. Het verkeer wordt ondergronds in een tunnel geleid. Er komt ook een ondergrondse parking. De hele omgeving, van de Tiber tot en met Piazza Augusto Imperatore wordt getransformeerd tot een park waar nog enkel voetgangers zullen welkom zijn. Het geheel moet passen in de grondige renovatie van Piazza Augusto Imperatore en het Mausoleum van Augustus, die reeds een tijd aan de gang zijn maar voorlopig slechts moeizaam opschieten.
De plannen, die passen in een grondige herinrichting van de omgeving, kwamen gisteren ter sprake tijdens een belangrijke ontmoeting tussen het Romeinse stadsbestuur en een aantal toparchitecten die momenteel in de Romeinse buitenwijken bezig zijn aan een aantal belangrijke projecten of daar binnenkort mee gaan beginnen. Vaak gaat het om projecten die nog in gang werden gezet door Alemanno’s voorgangers, Walter Veltroni en Francesco Rutelli. De toekomst van Rome situeert zich in de ontwikkeling van deze voorsteden, zo heeft het stadsbestuur begrepen. Bij de ontwikkeling van de infrastructuur schrijft Rome de jongste jaren steevast internationale ontwerpwedstrijden uit. Een hele schare wereldberoemde architecten tekent daar steevast op in. Ze weten ook wel dat de realisatie van een project in een stad als Rome veel meer voor hun carrière betekent dan dat elders het geval zou zijn.
De ingrepen moeten echter gebeuren zonder de traditionele omgeving te verwoesten. Over hoe dergelijke ontwikkelingen in een historische omgeving zoals Rome best kunnen gebeuren en andere verwante onderwerpen, hebben gisteren en ook vandaag nog een aantal supersterren uit de internationale architectuurwereld gepraat tijdens een colloquium. Onder hen Renzo Piano, Santiago Calatrava, Zaha Hadid, Richard Meier, Leon Krier, Richard Burdett, Stephen Cordeschi, Amedeo Schiattarella, Roberto D’Agostino, Livio De Santoli, Peter Calthorpe, Bruno Dolcetta en Massimiliano Fuksas, die als inwoner van Rome optreedt als gastheer van zijn collega’s. Ze moeten ook een antwoord formuleren op een aantal vragen over uiteenlopende onderwerpen, die bijeengesprokkeld zijn door zowel de overheid als de ruim 80 buurtcomités die betrokken zijn bij de toekomstige projecten.
In de historische stadskern van Rome wonen slechts een paar honderdduizend mensen, terwijl dat er in de onmiddellijke omgeving daarbuiten en in de buitenwijken meer dan 2 miljoen zijn, verklaart Massimiliano Fuksas, die zelf in de binnenstad woont. Volgens de architect moet de overheid vooral goede verbindingen voorzien tussen de diverse locaties. Toeristen mogen zich dan nog grotendeels beperken tot de historische kernstad, de Romeinen zullen zich in de toekomst nog meer verplaatsen tussen de diverse stadsdelen. Snelle metro- en tramverbindingen zijn absoluut nodig, maar sommige projecten eisen ook een vlotte verbinding met de luchthaven in Fiumicino en het nieuwe station Tiburtina, waar de hogesnelheids- en lange afstandstreinen verzamelen. Massimiliano Fuksas neemt zijn eigen ontwerp ‘La Nuvola’ als voorbeeld, een congrescentrum dat momenteel in de wijk EUR wordt gebouwd. De opmerkelijke realisatie, een enorme wolk die lijkt te zweven in een glazen kubus, zal jaarlijks niet alleen veel toeristen lokken maar ook honderdduizenden congresgangers. Al die mensen de mogelijkheid bieden om zich snel van A naar B te verplaatsen wordt een essentiële opdracht voor de komende jaren.
Ara Pacis-architect Richard Meier, is blij dat er een definitief akkoord werd bereikt met de ideeën van het stadsbestuur om het gebouw in de praktijk uit te breiden tot aan de oever van de Tiber en de omgeving te transformeren tot een parkgebied. De Italiaanse wet zegt dat, wanneer een opdracht eenmaal is toegekend, aanpassingen aan het ontwerp of het gebouw onmogelijk zijn zonder toestemming van de architect. Meier weigerde lang zelfs maar te praten over welke wijziging dan ook, maar draaide vorig jaar dan toch bij.
Hij stelt met plezier vast dat de zone rond de Ara Pacis is uitgegroeid tot een druk bezochte plaats. Daarbij dient opgemerkt dat de omgeving van het Mausoleum van Augustus en de voormalige begraafplaats zelf, er momenteel afschuwelijk bij liggen omwille van een grootschalige restauratie die slechts langzaam uit de startblokken schiet. Het vredesaltaar zelf lokt dagelijks rond de 2.500 bezoekers, een aantal dat in het weekend kan verdubbelen. Stadsvernieuwing en monumentenzorg zijn volgens Meier geen tegengestelde begrippen. Alemanno, die het ontwerp van Meier ooit “een belediging voor de stad” noemde, klinkt vandaag ook al heel wat gematigder. Nu luidt het dat een dergelijk project weliswaar niet optimaal past in het klassieke en historische Rome, maar dat er mits een aantal aanpassingen de inwoners en bezoekers in de toekomst een schitterende historische site krijgen aangeboden, met een optimaal gebruik van de groene ruimte en een minimum aan verkeer.
De werken rond de Ara Pacis zullen binnenkort starten en moeten worden afgerond binnen iets meer dan twee jaar. De fontein voor het gebouw verdwijnt niet zoals eerder aangekondigd maar wordt zelfs uitgebreid. De ondergrondse parkeergarage zal plaats bieden aan ongeveer driehonderd auto’s. De parking en de geplande autotunnel (het autoverkeer op de Lungotevere in Augusta verdwijnt ondergronds, te beginnen vanaf het kruispunt met de Via Tomacelli) leveren in principe geen “archeologische verrassingen” meer op omdat het hele gebied in de buurt van de Tiber destijds al werd opgegraven tijdens de aanleg van het huidige rioleringstelsel. Het is de bedoeling zoveel mogelijk van de ruimte te benutten die nog overblijft van de oorspronkelijke Porto di Ripetta, het haventje waar bootjes konden aanmeren totdat de Tiber volledig werd ommuurd om overstromingen tegen te gaan. Dat kan door het voetgangersgedeelte naast de Tiber, vlakbij de Ara Pacis, uit te breiden richting Tiber, zodat een groot terras met uitzicht op de Tiber mogelijk wordt. Een dialoog tussen de stad en de rivier, omschrijft de burgemeester die ingreep.
Oorspronkelijk gepubliceerd door de stichter van S.P.Q.R. op romenieuws.wordpress.com, op 9 april 2010. Bekijk het origineel.