De overvloedige regenval in Toscane en Umbriê krijgt nu ook in Rome gevolgen. Daar heeft het sinds zondag gelukkig niet meer geregend en is het zelfs behoorlijk warm, maar de watermassa uit Noord-Italië stroomt nu via de Tiber zeewaarts. In het stadscentrum bereikte de waterstand het kritische peil van 13,50 m. In het noorden van Rome trad de Tiber zelfs buiten zijn oevers. Twee boten raakten op drift. Sportclubs langs de rivier overstroomden volledig. Ook de Aniene, een zijrivier van de Tiber, trad buiten zijn oevers. De schade wordt op minstens 100 miljoen euro geraamd.
Er is vooral schade aangericht in de omgeving van Via Salaria, Castel Giubileo, Via dei Prati Fiscali, Via di Tor di Quinto, Via Flaminia, Via della Magliana, Fidene en Via Tiberina. Het station Roma Nord-La Celsa is gesloten. Een paar spoorlijnen staan onder water en ook bussen kunnen sommige plaatsen in het noorden moeilijk of niet bereiken. Op het Tibereiland hebben de Fatebenefratelli veel last van de hoge waterstand. In de omgeving van Viterbo overstoomde een hondenkennel, een dertigtal dieren overleefde het niet.
De civiele bescherming in Rome heeft 1.500 mensen ingezet. Samen met de politie houden ze de evolutie van de waterstand nauwlettend in de gaten. Wie de enorme kaaimuren kent die in het hele historische centrum de Tiber in bedwang houden, kan niet anders dan onder de indruk komen van het woeste, aanzwellende water dat zich nu angstwekkend dicht bij de oevers doorheen de stad slingert. Dergelijke hoge waterstanden doen zich jaarlijks slechts een of twee keer voor.
De Tiber heeft Rome in het verleden veel ellende en ziektes bespaard, maar was anderzijds ook regelmatig de oorzaak van talrijke rampen en overstromingen. Wie dichtbij het Pantheon eens langs de kerk Santa Maria sopra Minerva wandelt (die met het olifantje van Bernini op het pleintje) ziet buiten rechts op de gevel een aantal stenen markeringen.
Met die gevelstenen wordt de hoogte van het waterniveau bij diverse Tiber-overstromingen doorheen de eeuwen aangegeven. Sommige aanduidingen hangen angstwekkend hoog. Je kan je alleen maar voorstellen hoe het geweest moet zijn toen de stad op die plek, tot op zox92n niveau overstroomd was. Ook elders in de stad vind je deze alluvione-plakkaatjes regelmatig terug.
De rivier trad eeuwenlang voortdurend buiten haar oevers, tot ze begin 1877 werd ingemuurd. Deze gigantische werken duurden tot in 1926. Een gedeelte van de binnenstad veranderde daardoor grondig van uitzicht, een aantal gebouwen moest omwille van de werken verdwijnen. Het plan kende dan ook veel tegenstand maar beschermt tot vandaag de inwoners tegen het water.
De enorme muren die nu de Tiber in bedwang houden, strekken zich uit over een lengte van 8 km. Voordat de Tiber werd ommuurd, was de rivier bevaarbaar en had hij drie haventjes. In de Ponte Sisto, stroomopwaarts, is tussen de bogen een ronde opening uitgespaard. Vroeger werd er alarm geslagen wanneer het water dat oog bereikte.
De Tiber (in het Italiaans Tevere en in het Latijn Tiberis) ontspringt in de Toscaanse Apennijnen, doorstroomt de regio’s Umbrië en Lazio en mondt uit ten zuidwesten van Rome, bij Lido di Ostia, in de Tyrrheense Zee. De rivier is 393 km lang en heeft enkele zijrivieren: Nera, Aniene, Chiascio en Paglia. Van de twee delta-armen is de zuidelijke, Fiumara, grotendeels verzand; de andere, Fiumicino, is gekanaliseerd. De snel stromende rivier voert grote hoeveelheden sediment mee, ten gevolge waarvan het water groengrijs van kleur is en de monding zich door afzetting van dit materiaal jaarlijks ongeveer drie meter zeewaarts verplaatst.
Hoewel Rome, qua ligging, op een ideale plaats is gebouwd, kreeg de stad al in de oudheid af te rekenen met herhaaldelijke overstromingen van de Tiber, die vaak grote schade aanrichtten, pakhuizen met graanvoorraden vernietigden en voor veel ellende zorgden. Daardoor ontstond al snel de verering van de riviergod Tiberinus of Volturnus, die op het Tibereiland een heiligdom had.
De naam Tiber (Tevere) zou dan ook afkomstig zijn van de riviergod Tiberinus, wat zou verklaren waarom het Isola Tiberina wordt genoemd en niet Isola Teverina. Andere bronnen zeggen dat de naam komt van koning Tiberinus, die in de rivier werd begraven en die vanaf dan naar hem werd genoemd. De naam is zeker niet afkomstig van keizer Tiberius.
In 1598 kreeg Rome af te rekenen met wat misschien wel de grootste overstroming in haar geschiedenis was. Het waterpeil van de Tiber steeg toen tot 20 meter, talrijke gebouwen werden verwoest en zo’n 4.000 mensen vonden de dood.
Oorspronkelijk gepubliceerd door de stichter van S.P.Q.R. op romenieuws.wordpress.com, op 15 november 2012. Bekijk het origineel.