Dit is een bericht met slecht nieuws. Met een geschatte hoeveelheid van zo’n 43,2 miljoen hectoliter, ziet het ernaar uit dat de Italiaanse wijnoogst dit jaar één van de minst overvloedige van de voorbije vijftig jaar zal worden. Dat heeft de vereniging van Italiaanse wijnkenners, de Associazione Enologi Enotecnici Italiani, kortweg Assoenologi, bekend gemaakt. Deze Italiaanse Vereniging van Oenologen inventariseert jaarlijks de oogstgegevens en brengt in oktober een definitief rapport uit over de stand van zaken. Maar de eerste gegevens voor dit jaar zien er dus niet goed uit.
Volgens de wijnkenners zou de oogst in Italië vergeleken met vorig jaar met ongeveer 13 procent dalen. De oogst, die in sommige regio’s reeds begin augustus van start ging, zal ook één van de meest vroegtijdige van de voorbije decennia worden. De oogst zal gemiddeld tien tot twintig dagen vroeger van start gaan. Experts wijten die voortijdige oogst aan de opeenvolging van een zachte en uitzonderlijk droge winter, het bijzonder warme weer in april en de hitte en de droogte die in juli en augustus vooral het zuiden van Italië teisterden. In het noorden regende het iets vaker in de maand augustus. Assoenologi verwacht dan ook dat de Italiaanse wijnen van 2007 van zeer heterogene kwaliteit zullen zijn. In het algemeen moeten wijnliefhebbers volgens de vereniging alleszins rekening houden met prijsstijgingen van 5 tot 20 procent.
Dat is dus slecht nieuws voor een land zoals Italië waar, veel meer nog dan in Frankrijk, de liefde voor wijn al van kleinsaf aan bijna letterlijk wordt ingelepeld. Italië en wijn zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden. De gunstige ligging van de laars, het klimaat, de bodemgesteldheid en de talloze inheemse druivensoorten, maken van Italië een land dat sinds de oudheid uiterst geschikt is voor wijnbouw. De oude Grieken doopten het zuiden van Italië reeds om tot Oenotria of Land van wijn. In het centrale deel van Italië waren de Etrusken buitengewoon actief en bekwaam in het maken van wijn.
Maar het waren, alweer, de Romeinen die de wijnstokken geleidelijk in Europa zouden verspreiden en het dagelijks gebruik van wijn introduceerden. Het zijn de Romeinen aan wie de Italianen vandaag hun diepgewortelde liefde danken voor alles wat met eten en wijn te maken heeft. Reeds in de oudheid werden methoden ontwikkeld voor het maken en bewaren van wijn en voedsel. Maar het is vooral de versnippering van het land die ertoe heeft bijgedragen dat de Italianen tegenwoordig talloze bereidingswijzen kennen voor hun producten. Tot de eenwording in 1870 is Italië altijd overheerst geweest door verschillende mogendheden en bestond het land uit diverse staten en vorstendommen.
Geen enkel land ter wereld kent zoveel oorspronkelijke druivensoorten als Italië . Hoewel er de laatste jaren veel geëxperimenteerd is met internationale variëteiten zoals de Cabernet Sauvignon, de Merlot, de Chardonnay en de Sauvignon, genieten de eigen inheemse variëteiten tegenwoordig weer de voorkeur. Er worden talloze verschillende wijntypes gemaakt, van droge witte, stevige rode en lichtvoetige roséwijnen, tot zoete en rijke dessertwijnen, sprankelende spumanti en versterkte wijnen. Jarenlang is Italië, samen met Frankrijk, ‘s werelds grootste wijnleverancier geweest. En nog steeds produceert het land een flinke hoeveelheid wijn. Maar met de komst van nieuwe concurrenten van buiten de Europese Unie, de zogeheten ‘nieuwe wereldwijnen’, legt Italië tegenwoordig steeds meer het zwaartepunt op de productie van kwaliteitswijnen ten koste van de relatief eenvoudige wijnen.
Terwijl in de ‘nieuwe wijnlanden’ het wijngaardareaal nog steeds groeit, en grote bedrijven behoorlijke marktaandelen op wereldniveau opslokken, kan Italië zich paradoxaal genoeg enkel staande houden wanneer zij delen van haar wijngaarden rooit. Dat is in de laatste decennia zonder terughoudendheid gebeurd: het aantal hectaren wijngaard is drastisch gedaald en in lijn daarmee de hoeveelheid geproduceerde wijn van relatief lage kwaliteit. Italië heeft authenticiteit altijd hoog in het vaandel gevoerd en richt zich nu, meer dan ooit, op de productie van kwaliteitswijnen van de eigen unieke druivensoorten. Hoe kan het ook anders, in een land waar de wijnen traditioneel de begeleiders zijn van de eigen regionale keuken en waar aspecten als traditie, oorspronkelijkheid en authenticiteit gewoon niet uit de samenleving zijn weg te denken?
www.politicheagricole.it
www.federdoc.com
www.italiaansewijnwijzer.nl
Dit artikel verscheen oorspronkelijk op 11 september 2007 op het Romenieuws-archief.