De bekende Italiaanse scenarioschrijver Tullio Pinelli (Turijn, 24 juni 1908) is gisteren op 100-jarige leeftijd in Rome overleden. Pinelli was de laatste nog levende schrijver uit het vaste ploegje scenaristen van de Italiaanse meesterfilmer Federico Fellini (1920-1993) en werkte lange tijd nauw samen met de legendarische regisseur die hij in 1947 leerde kennen. Hoewel het tweetal uit de school van het Italiaanse neorealisme kwam, maakten ze gaandeweg steeds fantasierijkere films. Pinelli en Fellini maakten samen producties als La Strada (1954), La Dolce Vita (1960), 8 1/2 (1963) en Ginger e Fred (1986). Pinelli werd vier keer genomineerd voor een Oscar voor het beste scenario, maar hij won nooit. In 1988 trouwde hij met de Française Madeleine Lebeau, een van de actrices uit 8 1/2. Pinelli wordt, samen met Ennio Flaiano, beschouwd als de belangrijkste onder de scenaristen met wie Fellini werkte.
Pinelli was eigenlijk advocaat van opleiding maar schreef in zijn vrije tijd theaterteksten. Na de Tweede Wereldoorlog, toen de Italiaanse cinema de bloeiperiode van het neo-realisme inging, maakte hij de overstap naar film. Zo kwam Pinelli in hetzelfde circuit terecht als Fellini, die in de jaren veertig als scenarist meeschreef aan films van Roberto Rosselini. Pinelli en Fellini ontmoetten elkaar in 1947 bij een kiosk. Die ontmoeting noemde Pinelli in interviews later “een creatieve bliksemschicht”.
Wie precies wat schreef voor een Fellini-film is lang niet altijd duidelijk geworden, daarvoor was het schrijfproces te gecompliceerd, of te vrij van opzet. De meesterfilmer waakte ervoor dat zijn scenario’s al te gepolijst raakten. Ze moesten juist ‘elastisch’ blijven, zodat hij als regisseur alle vrijheid kon behouden. Hij bedacht zelf het verhaal, en verdeelde vervolgens scènes onder zijn schrijvers en zichzelf. Indien nodig werd er ook veldwerk verricht. Zo werd Pinelli er opuit gestuurd om zigeunermarktjes te bezoeken in de omgeving van Turijn, om zo stof op te doen voor La Strada, waarin een jong meisje verkocht wordt aan de reizende circusartiest Zampano.
Oorspronkelijk gepubliceerd door de stichter van S.P.Q.R. op romenieuws.wordpress.com, op 8 maart 2009. Bekijk het origineel.