Vaticaanse archeologen hebben een tijdje geleden in de Romeinse basiliek Sint-Paulus-buiten-de-Muren (San Paolo fuori le Mura) een sarcofaag opgegraven die de beenderen van de heilige apostel Paulus zou bevatten. De sarcofaag, die op zijn vroegst uit het jaar 390 stamt, was het doel van een groots opgezet opgravingsproject dat in 2002 werd gestart. Volgens teamleider Giorgi Filippi had het project een ‘devotionele’ reden. “We zochten naar de resten van de tombe zodat deze vereerd kan worden en zichtbaar is.” Of de relieken van de apostel ook werkelijk in de sarcofaag liggen, is nog niet onderzocht. Filippi sluit niet uit dat dit in de toekomst wel gaat gebeuren. Mogelijk geeft het Vaticaan daar begin volgende week uitsluitsel over, tijdens de officiële persconferentie over de opgraving.
Paulus zou zijn onthoofd in de Abdij der Drie Fonteinen, aan de Via Laurentina, ten zuiden van de San Paolo. De apostel zou eerst zijn begraven op het landgoed van Pomponia Graecina, een dame van adel die zich tot het christendom had bekeerd en beschikte over een bovengrondse begraafplaats. Aanvankelijk werd boven het graf een kleine herinneringskapel opgetrokken, maar keizer Constantijn liet een kleine basiliek bouwen die in 324 door Silvester I werd ingewijd. De tweede kerk was de basiliek die keizer Theodosius in de 4de eeuw liet neerzetten. Daarin was de tombe duidelijk voor de gelovigen zichtbaar. Later werd de sarcofaag naar een crypte verplaatst.
In 1823 werd de Sint-Paulus-buiten-de-Muren door een brand verwoest. De kerk werd herbouwd, maar de antieke crypte werd met aarde gevuld en bedekt met een nieuw altaar. “We zijn er altijd vrij zeker van geweest dat de tombe onder het pauselijke altaar lag”, aldus Filippi. Volgens Filippi werd tot de opgraving besloten nadat pelgrims in het Jubeljaar 2000 hadden laten weten dat ze teleurgesteld waren dat het graf van Sint-Paulus onzichtbaar was. Volgens de Handelingen der Apostelen werd Paulus twee jaar door de autoriteiten in Rome vastgehouden, terwijl hij toch een zekere vrijheid genoot. De overlevering zegt dat hij uiteindelijk vanwege zijn geloof door keizer Nero ter dood werd veroordeeld. Omdat Paulus Romeins burger was, werd hij niet zoals Petrus gekruisigd, maar met het zwaard onthoofd.
De San Paolo is één van de vier pauselijke basilieken en na de Sint-Pieter de grootste kerk van Rome. Vooral de binnenzijde van het gebouw, met de talrijke statige zuilen, is ronduit indrukwekkend (foto boven). Op de kroonlijsten in de kerk bevinden zich ronde mozaïeken van alle pausen die er tot nog toe geweest zijn. Op de huidige paus is steeds een schijnwerper gericht. Bovenaan het mozaïek staat hun naam en onderaan hoelang (in jaren, maanden en dagen) ze het pauselijke ambt hebben bekleed. Er zijn nog zo’n 25 plaatsen vrij voor toekomstige pausen. Wanneer die allemaal gevuld zijn, zal volgens bijgelovige Romeinen de wereld vergaan.
Dit artikel verscheen oorspronkelijk op 8 december 2006 op het Romenieuws-archief.