De kerk San Gregorio al Celio, ook wel gekend als San Gregorio Magno al Celio, is er slecht aan toe. Toen in april vorig jaar vier balken in de zoldering het begaven, werd de kerk om veiligheidsredenen tijdelijk gesloten. Het dak is ondertussen hersteld en de kerk opende een paar weken geleden opnieuw de deuren. De eucharistieviering op de eerstvolgende zondag was nog maar net afgelopen en de laatste mensen waren nauwelijks de deur uit, toen er alweer grote brokken steen uit het stucwerk naar beneden kwamen. Gevreesd wordt dat het gebouw in veel slechtere staat is dan gedacht. Sommigen denken zelfs dat de kerk zou kunnen instorten. De kerk werd gebouwd op de plaats waar paus Gregorius I heeft gewoond. Het is deze paus die zijn naam gaf aan wat later bekend zou worden als de Gregoriaanse zang. Dezelfde paus zag volgens de legende de aartsengel Michaël zijn zwaard in de schede steken om aan te geven dat er een einde kwam aan de pest. Dat visioen zag de paus boven het Mausoleum van Hadrianus, die daarna werd omgedoopt tot Engelenburcht.
Het was puur toeval dat de kerk net leeg was, maar de gelovigen hebben hun leven geriskeerd. Uit de muren en het plafond beginnen systematisch brokstukken naar beneden te komen en beschadigen ondermeer de mozaïeken. Dat was in het verleden al vaker gebeurd, maar het was wel voor het eerst dat de gevolgen zo goed zichtbaar waren. Ook de centrale koepel vertoont een vrij grote scheur. Elders in het plafond sijpelt water binnen waardoor de schildering wordt aangetast. Na inspecties door de brandweer en de dienst Architectuur werd beslist de toegang tot de kerk te verbieden.
Ook de Capella Salviati, ontworpen door Francesco da Volterra en voltooid door Carlo Maderno in 1600, is gesloten. De kapel bevat een antiek beeld dat volgens een legende zou gesproken hebben met Sint-Gregorius. Ook staat er een marmeren altaar van Andrea Bregno en zijn leerlingen uit 1469. Er werden al eerder structurele maatregelen gevraagd om het kerkgebouw te verstevigen maar dat gebeurde nooit, met uitzondering van enkele echt dringende ingrepen. De inspectiediensten stellen dat het volledige monument zeer ernstig is aangetast en vragen een snelle interventie om het gebouw te redden.
De San Gregorio werd gebouwd op het huis van paus Gregorius I, waar in 575 een kapel stond ter ere van Sint Andreas. Onder de fundamenten bevinden zich waarschijnlijk nog de eeuwenoude resten van enkele gebouwen die zich naast het vlakbij gelegen Circus Maximus bevonden. De kerk is tussen 1629 en 1633 ontworpen door Giovan Battista Soria, het interieur is van Francesco Ferrari. Voor de kerk bevindt zich een brede trap, die oploopt vanuit de Via di San Gregorio, de straat die de Coelius en de Palatijnse heuvel scheidt. De voorgevel in travertijn lijkt een beetje op die van de San Luigi dei Francesi.
Voor de eigenlijke ingang van de kerk bevindt zich een portiek met enkele graftombes, waaronder deze van Edward Carne en Robert Peckham. Die waren door de koning van Engeland, Hendrik VIII naar Rome gestuurd om bij paus Clemens VII (Giulio de’ Medici en opvolger van Adrianus VI) de nietigverklaring van zijn huwelijk met Catharina van Aragon te bepleiten. De paus wilde dat niet toestaan maar had dat waarschijnlijk wel gedaan, indien hij had geweten dat hij met die daad de afscheiding van de Anglicaanse kerk in gang zou zetten. In 1533 excommuniceerde hij Hendrik VIII, met het gekende gevolg. In de portiek bevond zich vroeger ook de tombe van Imperia, de minnares van de rijke bankier Agostino Chigi.
Links van de kerk staan drie kapellen bij elkaar. Deze werden gebouwd in opdracht van kardinaal Cesare Baronio in het begin van de 17de eeuw, als herinnering aan het oorspronkelijke klooster dat er stond. De middelste kapel, gewijd aan Sint Andreas, bevat fresco’s van Domenichino, Pomarancio en Guido Reni. Rechts staat de kapel van Sint-Silvia, de moeder van Sint-Gregorius (waarschijnlijk is de kapel gebouwd op haar graf) en ook hier is een werk van Guido Reni te zien. De kapel van de Heilige Barbara bevat het beroemde triclinium, een grote marmeren tafel met drie aanligbanken, waar Gregorius volgens de overlevering de armen van maaltijden voorzag. Buiten de kerk zijn nog resten terug te vinden van de Agapetische bibliotheek en van een Romeinse winkel.
Oorspronkelijk gepubliceerd door de stichter van S.P.Q.R. op romenieuws.wordpress.com, op 15 februari 2010. Bekijk het origineel.