Romeinse heiligdommen gebouwd om erbij te horen

Lichte, scherpe silhouet van de Lupa Capitolina, gebruikt als vervangfoto

Op woensdag 19 mei 2010 om 14 uur promoveert Benjamin D. Rous aan de universiteit van Amsterdam met het proefschrift ‘Triumphs of compromise. An analysis of the monumentalisation of sanctuaries in Latium in the late republican period (second and first centuries BC)’. Promotor is prof. dr. M. Gnade en de verdediging heeft plaats in de Aula van de UvA, Singel 411, 1012 WN Amsterdam. De toegang is vrij.

In de periode tussen 175 en 50 voor Christus verrijzen in de buurt van Rome, in de regio Latium, een aantal heiligdommen van monumentale proporties, soms meerdere hectares groot. Maar waarom werden grote hoeveelheden geld en tijd geïnvesteerd in de bouw van zulke gigantische tempelcomplexen? Wat levert zoiets uiteindelijk op? Deze vragen staan centraal in het onderzoek van Benjamin Rous.

Tempelcomplexen waren, zoals kerken en moskeeën tegenwoordig, politiek beladen symbolen. En net als deze moderne gebedshuizen gaven zij de lokale gemeenschap een eigen gezicht. Het bouwen of vergroten van een heiligdom kon insiders scheiden van buitenstaanders. Rous suggereert dat heiligdommen ook gebruikt werden om juist aansluiting te zoeken bij andere groepen, om gedeelde belangen en idealen te onderstrepen. Bouwen om erbij te horen, dus.

Door een tempelcomplex neer te zetten of te verfraaien, presenteerden de opdrachtgevers zichzelf als geschikte en waardige bestuurders. Zitting in de Romeinse Senaat, het centrale bestuursorgaan in die tijd, was voor velen het uiteindelijke doel. Maar die boodschap werd niet altijd begrepen. Gestuurde signalen konden verkeerd geïnterpreteerd worden, vooral in deze periode waarin de regels van het politieke spel in Rome drastisch veranderden. Rous laat zien dat monumentale heiligdommen producten waren van een complexe sociale dynamiek, waarin het voortdurend schipperen was tussen verschillende, vaak tegengestelde, belangen.

Oorspronkelijk gepubliceerd door de stichter van S.P.Q.R. op romenieuws.wordpress.com, op 11 mei 2010. Bekijk het origineel.