Rome loopt storm voor Edward Hopper

Lichte, scherpe silhouet van de Lupa Capitolina, gebruikt als vervangfoto

Een gigantische publiciteitscampagne zorgt ervoor dat de tentoonstellingsscène in Rome momenteel wordt gedomineerd door Caravaggio. Dat betekent echter niet dat er elders in de stad niets meer te beleven valt. In het Fondazione Roma Museo (het vroegere Museo del Corso) bijvoorbeeld, loopt het sinds een paar weken storm voor een grote internationale tentoonstelling met het werk van de bekende Amerikaanse schilder Edward Hopper. De expo is te bezoeken tot 13 juni. Je moet natuurlijk houden van dit soort kunst, maar het gebeurt niet zo vaak dat de originele kunstwerken van Hopper Amerika verlaten. Veel werken die nu in Rome worden getoond zijn afkomstig van het Whitney Museum of American Art in New York. Wie de expo wil bezoeken komt best ‘s ochtends vroeg, want er staat vrijwel de hele dag een lange rij wachtenden voor de deur. De tentoonstelling was eerder al in Milaan te zien. Edward Hopper (22 juli 1882 – 15 mei 1967) was een Amerikaanse kunstenaar die schilderijen maakte met typisch Amerikaanse thema’s.

Het Whitney Museum heeft door de jaren heen één van de belangrijkste Hopper-verzamelingen ter wereld opgebouwd, in niet geringe mate dankzij Hopper’s weduwe Josephine, die in 1968, een jaar na zijn dood, meer dan 2.500 werken aan het museum schonk. Ook het Brooklyn Museum of Art (New York), de Terra Foundation for American Art (Chicago) en het Columbus Museum of Art hebben werken uitgeleend voor de Romeinse tentoonstelling. Nighthawks (uit 1942) is waarschijnlijk het bekendste schilderij van Edward Hopper. Het schilderij toont een New Yorks nachtcafé en, hoewel goed verlicht, ziet het café er niet echt uitnodigend uit en gaan bezoekers duidelijk gebukt onder grootstedelijke eenzaamheid. De achtergrond heeft een donkere groene kleur waardoor een bedrukte sfeer ontstaat. Op de tentoonstelling in Rome is de scène uit Nighthawks levensecht nagebootst en kan de bezoeker zich laten fotograferen tussen de personages van het schilderij.

Het hoogtepunt van de carrière van Edward Hopper situeerde zich tussen 1930 en 1950 maar de tentoonstelling in Rome toont ook werken uit vroegere periodes, waaronder de studententijd van de artiest in Parijs. De zeven secties waarin de tentoonstelling verdeeld is, zijn gebaseerd op chronologie, thema en techniek.Ook is er een Artist’s ledger Book te bewonderen: Hopper, in samenwerking met zijn echtgenote, hield een boek bij met schetsen van zijn olieverfschilderijen. Eén van deze boeken is via een computer te bekijken.

Niet alle werken die zich nu in Rome bevinden waren ook in Milaan te zien. Meesterwerken als The Sheridan Theatre (1937), New York Interior (1921), Seven A. M. (1948), en South Carolina Morning (1955) zijn voor het eerst te bewonderen in Italië. Van deze werken zijn ook voorbereidende schetsen te zien.Andere beroemde schilderijen van Edward Hopper zoals Summer Interior (1909), Pennsylvania Coal Town (1947), Morning Sun (1952), Second Story Sunlight (1960), A Woman in the Sun (1961) en Girlie Show (1941) waren wel aanwezig op de tentoonstelling in Milaan. Na Rome zullen de werken verhuizen naar de Fondation de l’Hermitage in Lausanne.

Hopper creëert in zijn schilderijen een onwerkelijke, desolate sfeer. In veel van zijn schilderijen heerst een psychologische spanning. De mensen op zijn schilderijen zijn nooit gelukkig. Ook wekken de schilderijen een gevoel van “samen maar toch alleen” op. Wie het oeuvre van Hopper bekijkt, kan enkel vaststellen dat in het overgrote deel van zijn schilderijen de isolatie van het individu centraal staat. In zijn schilderijen wordt zelden contact met een ander persoon gelegd, zelfs al zijn er meerdere personen in het beeld aanwezig. Voorbeelden zijn de werken waar enkele personen in een theater wachten tot de voorstelling begint. Geen van hen is in contact met een ander.

De figuren in de werken van Hopper zijn vaak voor of achter een raam geplaatst wat het isolement compleet maakt, er is wel een buitenwereld, maar daar maakt de persoon geen deel van uit. Grappig is dat Hopper nooit ècht ramen schildert, maar gaten. Dit heeft wellicht te maken met de techniek die Hopper niet meester was. Een thema van Hopper is het huis in een landschap. Hoewel het huis vrijwel altijd een voordeur heeft, loopt er geen pad naar deze deur. Het lijkt of het huis niet in het landschap thuishoort. Dit laat weer het isolement van één enkel gebouw in het landschap zien.

Vele, door Hopper geschilderde landschappen, zijn zichten op Cape Cod, één van de Amerikaanse beau-monde vakantieoorden uit de jaren ’50 en ’60, waar ondermeer ook de Kennedy’s een buitenverblijf hadden. Deze schilderijen combineren dan ook vaak een opmerkelijk spel van licht en schaduw met de geïsoleerde gebouwen, zeilschepen of vuurtorens, die frequent een thema zijn in Hoppers werk. De schilder, die eigenlijk maar pas in de jaren ’30 de erkenning krijgt die hem financiële ruimte geeft, kocht in die periode een huis op Cape Cod, waar hij zijn atelier in onderbracht.

Fondazione Roma Museo (Museo del Corso)
Via del Corso 320, Rome
Open van dinsdag tot en met zondag van 10 tot 20 uur, maandag gesloten.
Tel. +39 06 678 6209
www.fondazioneromamuseo.it
www.edwardhopper.it

Oorspronkelijk gepubliceerd door de stichter van S.P.Q.R. op romenieuws.wordpress.com, op 19 maart 2010. Bekijk het origineel.