Het worden spannende dagen voor talrijke Italiaanse politici. Behalve in Rome worden in nog 563 gemeenten burgemeestersverkiezingen gehouden. De stemlokalen zijn vanochtend om 8 uur geopend. Overal geldt de regel dat wanneer een kandidaat geen vijftig procent van de stemmen krijgt, er op 9 en 10 juni tussen de twee kandidaten met de meeste stemmen een nieuwe en beslissende stemming wordt gehouden.
In Rome zijn maar liefst negentien mensen kandidaat om Gianni Alemanno op te volgen als burgemeester. Alemanno zelf doet ook een gooi naar een tweede ambtstermijn. Voor de slechts 48 zitjes voor schepen of wethouder in het Capitool (de consigliere capitolino) zijn er niet minder dan 1.670 kandidaten. Voor de post van voorzitter van de twintig districten (municipi) zijn er 135 kandidaten.
Voor de 360 zitjes als gewoon gemeenteraadslid staat een leger van meer dan 7.000 kandidaten klaar. In totaal werden er 368 lijsten ingediend. Wie een stem gaat uitbrengen krijgt een papieren pamflet voor zich van 1,16 m voor zich. Dat is een record in Rome.
De nieuwe burgemeester krijgt in de eerste plaats te maken met ernstige begrotingstekorten, problemen met de nutsbedrijven, met de openbare vervoersmaatschappij Atac, de ontwikkeling van de infrastructuur en diverse grote projecten en de verdere uitbouw van de derde metrolijn C. Een voltooiing van dit laatste project zit er deze legislatuur zeker niet in.
In Rome wordt het voor de huidige burgemeester Gianni Alemanno, die tot dezelfde partij behoort dan de voormalige premier Silvio Berlusconi, alles of niets. Het aantal stemmen dat Alemanno haalt is vooral een test om te zien in hoeverre Berlusconi’s invloed en de populariteit van zijn partij nog reikt.
Bij de parlementsverkiezingen in februari werd een centrumlinkse regering gevormd. De regering bestaat uit de linkse Democratische Partij (PD) van toekomstig premier Enrico Letta (46), de rechtse Volk van de Vrijheid (PdL) van ex-premier Silvio Berlusconi en de kleine centrumpartij van ex-premier Mario Monti. De voornaamste vraag is hoeveel terrein centrumlinks onder premier Enrico Letta heeft moeten prijsgeven door de deal met Berlusconi.
Rome is ook de eerste grote stad waar verkiezingen worden gehouden sinds de Vijfsterrenbeweging, de anti-establishmentpartij van de voormalige komiek Beppe Grillo, in februari een kwart van de stemmen haalde. In die zin vormt de eeuwige stad zondag en maandag een belangrijke graadmeter voor het actuele politieke klimaat.
Kandidaat voor de Vijfsterrenbeweging is Marcello De Vito, een jurist die in een online-stemming door aanhangers van de beweging gekozen werd. De overige zestien kandidaten zijn van zeer diverse pluimage, van ultrarechts tot verstokte communisten. Er is ook een kandidaat die terug wil naar een monarchie in Italië.
Alemanno voerde zijn campagne terwijl Berlusconi meermaals aan zijn zijde opdook. Vorige week nog beklommen beide politici het Colosseum. Alemanno is de eerste rechtse burgemeester van Rome sinds het einde van de Tweede Wereldoorlog.
De titelvoerende burgemeester staat in de peilingen achter op zijn grootste uitdager, Ignazio Marino van de centrumlinkse Democratische Partij, een voormalige chirurg. Marino brak in zijn campagne met een aantal taboes en wil bij zijn verkiezing als één van de eerste daden alvast de Via dei Fori Imperiali verkeersvrij maken. Dat klinkt bij heel wat mensen als muziek in de oren. Rome is door verkeerscongestie en trage besluitvorming een van de lastigste steden van de westerse wereld.
Rome is de monumentaalste hoofdstad ter wereld. Maar de Italiaanse hoofdstad staat ook bekend om zijn chaos en inefficiëntie. Het is een van de moeilijkste steden ter wereld om te besturen, verklaarde Alemanno een tijdje geleden aan de pers.
Een belangrijk nadeel voor Ignazio Marino is dat hij geboren en opgegroeid is in Genua en lange tijd in het buitenland heeft gewoond. Marino keerde pas vijf jaar geleden terug naar Italië en heeft volgens zijn critici – waaronder natuurlijk Alemanno – absoluut geen voeling met de Romeinen.
Een paar maanden geleden werd Marino in Rome belaagd door dierenrechtenactivisten, onder wie vrouwen die protestleuzen op hun blote borsten hadden geschreven. Hij moest een nabijgelegen ambassade induiken om te ontkomen aan hun woede over medische experimenten op dieren.
Marino stelt dat hij juist meer voor dieren wil doen, onder andere door de paardenkoetsen voor toeristen uit het centrum te verplaatsen naar de stadsparken. In zijn campagne heeft hij zich ook ingezet voor fatsoenlijke huisvesting voor ouderen en andere inwoners met lage inkomens.
Gianni Alemanno wijt zijn achterstand aan pech. Door bezuinigingen is de gemeentelijke dienstverlening achteruitgegaan. De metro, waarvan de uitbreiding regelmatig wordt opgehouden door allerlei archeologische vondsten, kampt haast dagelijks met storingen en vertragingen. De aanleg van de nieuwe metrolijn C kampt met nu al met jaren vertraging. De oplevering van verscheidene grote bouwprojecten wordt ook alsmaar uitgesteld.
In februari vorig jaar viel er voor het eerst in bijna dertig jaar een pak sneeuw in Rome. De bui was voorspeld maar de stad slaagde er niet in om het openbare leven aan de gang te houden. De stad raakte volkomen verlamd. Alle openbare voorzieningen, scholen en musea gingen dicht. De wegen waren niet meer berijdbaar door auto’s en fietsen, zelfs voor voetgangers was het gevaarlijk.
Een schandaal bij de stedelijke reinigingsdienst vond Alemanno niets om van wakker te liggen omdat hij er zelf niet bij betrokken was. In plaats daarvan maakte hij de veiligheid voor burgers tot hoofdthema van zijn campagne. Ook in 2008 deed hij dat en raakte toen verrassend verkozen.
Na zijn verkiezing voerde hij een law-and-orderbeleid, pakte hij de straatprostitutie aan, gaf hij vuurwapens aan de verkeerspolitie en maakte hij zich sterk voor de uitzetting van criminele immigranten. Er waren in die periode wat kleine incidenten geweest, ook al zijn geweldcijfers in Rome flink lager dan in andere Europese steden.
Alemanno demonstreerde in de begindagen van zijn carrière als neofascist. Hij klom later op in de rijen van de opvolger van de verboden fascistische partij. Hij bleef de partij trouw toen die zich omvormde tot een centrumrechtse beweging en verbond zichzelf uiteindelijk met de partij van Berlusconi.
Ondanks zijn verleden heeft Alemanno een goede band opgebouwd met de Joodse gemeenschap van Rome. Alemanno beloofde tijdens zijn vorige campagne ondermeer de talrijke zigeunerkampen te sluiten. Met nu nog steeds ongeveer 12.000 zigeuners is Rome vermoedelijk de westerse hoofdstad met de meeste zigeuneurs.
Na Alemanno’s overwinning werden aan de Tiber onder veel media-aandacht een paar zigeunerkampen ontruimd, maar het probleem – verwaarlozing, uitsluiting van zigeuners in de maatschappij en criminaliteit – werd er nauwelijks minder om. Alemanno geeft toe dat de zigeunerkampen die er al jaren staan grotendeels met rust werden gelaten maar dat er overal waar nieuwe kampen verschenen direct werd inbegrepen.
Gianni Alemanno dringt er ook al jaren op aan dat Rome een aparte status krijgt. De burgemeester moet volgens Alemanno meer macht krijgen. In 2009 kreeg Rome reeds een speciale status, waardoor de stad al iets autonomer kan opereren. Alemanno heeft een duidelijke conservatieve inslag als het gaat om het verdedigen van het traditionele gezin en zijn verzet tegen het homohuwelijk en euthanasie, ook al heeft een burgemeester geen stem als het om de politieke besluitvorming gaat.
Door deze opstelling hoopt hij ook heel wat katholieke stemmen binnen te halen. De impliciete steun van het Vaticaan lijkt hij wel te krijgen, ook al omdat zijn grootste uitdager Ignazio Marino tijdens de geruchtmakende zaak van Eluana Englaro, de comateuze vrouw die in 2009 stierf nadat op verzoek van haar vader de kunstmatige voeding was stopgezet, de vader steunde tegen de Prolife-beweging.
De negentien kandidaat-burgemeesters van Rome, in de volgorde zoals ze zondag en maandag op het stembiljet staan:
Edoardo De Blasio, Sandro Medici, Armando Mantuano, Alfonso Marra, Valerio De Masi, Stefano Tersigni, Alessandro Bianchi, Gerardo Valentini, Luca Romagnoli, Fabrizio Verduchi, Gianni Alemanno, Matteo Corsini, Angelo Novellino, Marcello De Vito, Giovanni Palladino, Ignazio Marino, Gianguido Saletnich, Alfio Marchini en Simone Di Stefano.
Oorspronkelijk gepubliceerd door de stichter van S.P.Q.R. op romenieuws.wordpress.com, op 26 mei 2013. Bekijk het origineel.