Lange tijd werd gedacht dat de rivier de IJssel aan het begin van de jaartelling was gegraven door de Romeinse veldheer Drusus. Maar onderzoekers van Alterra hebben ontdekt dat de IJssel pas ontstaan is halverwege de Middeleeuwen. Met grondboringen in het IJsseldal hebben ze de ouderdom van de veenlagen onder de oudste kleiafzetting van de IJssel kunnen dateren. Het blijkt dat rond 950 na christus de IJssel voor het eerst klei heeft afgezet. Dat situeert de IJssel tussen 600 en 950 na Christus, wat dus veel later is dan tot dusver werd aangenomen.
De onderzoekers vegen een Romeinse theorie van tafel. Die luidt dat de bovenloop van de IJssel rond het begin van de jaartelling is gegraven door de Romeinse veldheer Drusus. Zijn soldaten zouden rond 12 voor Christus een kanaal hebben aangelegd. De theorie is gebaseerd op klassieke Romeinse geschriften en was altijd een discussiepunt tussen geschiedkundigen, archeologen en geografen. Drusus zou in het jaar 12 voor Chr. de doorsteek van de Rijn naar de IJssel gegraven hebben. Drusus, de schoonzoon van keizer Augustus, had belang bij een goede doorvaart naar het noorden, omdat de Romeinen hun rijk in die richting wilden uitbreiden. Maar het kanaal dat hij gegraven heeft, wordt in de bronnen heel vaag aangeduid. Het kan evengoed in de omgeving van Utrecht gelegen hebben, en daar de verbinding hebben gemaakt tussen de Vecht, het toenmalige Flevomeer en de Noordzee.”
De ouderdom van de IJssel is door de onderzoekers onder meer vastgesteld door bodemonderzoek. Bodemonderzoek en radiokoolstofdateringen op twee plaatsen in het IJsseldal tonen aan dat de IJssel pas in de vroege Middeleeuwen is ontstaan, tussen 600 en 950 na Chr. Voor die tijd was het IJsseldal een moerassig gebied waarin een klein riviertje stroomde dat werd gevoed door lokale beken. Het riviertje groeide uit tot een rivier die uiteindelijk ook water van de Rijn afvoerde. Na het ontstaan van de IJssel onstonden al snel Middeleeuwse handelssteden als Doesburg, Zutphen, Deventer en Kampen.
Oorspronkelijk gepubliceerd door de stichter van S.P.Q.R. op romenieuws.wordpress.com, op 15 januari 2009. Bekijk het origineel.