Ben jij ook één van degenen die altijd al een eigen stulpje wilden in Rome? Dan breekt nu het moment aan om daar werk van te maken want in Rome staat een schitterende woning te koop. Je moet misschien eerst wel even de hoofdprijs wegkapen van een loterijspelletje zoals Euromillions want het gaat om het historische Palazzo Orsini. Het gebouw, dat is opgedeeld in enkele appartementen, staat op een kleine heuvel vlak achter, naast en tussen de antieke bogen van het Theater van Marcellus, het eerste stenen theater van Rome. Het palazzo werd tussen en boven de restanten van het monument uit de oudheid gebouwd. In het verleden kwam er weleens een appartement in Palazzo Orsini op de huurmarkt maar het gebeurt zelden dat je een dergelijk stuk vastgoed kan kopen, laat staan dat het mogelijk is een complete palazzo aan te schaffen. De meeste oude families in Rome die dergelijke gebouwen in hun bezit hebben houden die in handen. Ze deelden de vaak enorm grote complexen op in appartementen en studio’s of verhuren ze aan een grote winkelketen of hotelgroep. Het verzekert hen van een vast inkomen, al gaat er heel wat geld op aan onderhoud en zijn de huurgelden daarbij vaak meer dan welkom.
Op de plaats waar nu Palazzo Orsini staat bevond zich in de middeleeuwen een fort. In de 12de eeuw bood het onderdak aan verscheidene adellijke Romeinse families die zich hier kwamen verschansen tijdens hun strijd tegen pausen, andere families en buitenlandse vijanden. Het gebouw kwam omstreeks 1400 in handen van de familie Savelli. Die gaf in 1519 aan de bekende kunstschilder, architect en decorateur Baldassare Peruzzi, die zich toen in Bologna bevond, de opdracht om het voormalige fort te transformeren in een mooi nieuw gebouw. Dat bleek een geniale zet. Peruzzi bouwde boven de originele tweede bogenrij een elegante woonverdieping. Daarmee ontwierp hij niet alleen alleen één van de meest begerenswaardige woonplekken in heel de stad maar redde hij het Teatro Marcello ongetwijfeld ook van verder verval.
Peruzzi was natuurlijk niet de eerste de beste. Hij groeide op in Siena en leerde daar het vak van schilder en architect respectievelijk van Pinturicchio en Francesco di Giorgio Martini. Hij maakte in die vroege periode al een groot aantal studies van antieke gebouwen en beschilderde gevels in dezelfde klassieke stijl. Dat kon hij op zo’n levensechte manier dat de illusie werd gewekt dat ze uit marmer waren gehouwen. In 1502 kwam Peruzzi naar Rome om zich verder te specialiseren in het ontwerpen en decoreren van gebouwen. Hij stond in Rome onder bescherming van de befaamde schatrijke bankier Agostino Chigi, die overigens meerdere kunstenaars onder zijn hoede had. In 1515 maakte Baldassare Peruzzi een uitstap van vijf jaar naar Bologna om daar enkele gebouwen te ontwerpen en er de nieuwe gevel van de kathedraal te tekenen.
In 1520 keerde hij terug naar Rome om te werken aan het ontwerp van het nieuwe Palazzo Orsini. In die periode stierf de befaamde schilder Rafaël, waarna Peruzzi ook diens taken in de Sint-Pietersbasiliek overnam. De San Pietro was toen volop in opbouw. Hij deed hier ervaring op met het werk van Rafael, Bramante en Sangallo. Onder andere de plafondschilderingen van de Stanza di Eliodoro in het Apostolische paleis van het Vaticaan, bekend van de fresco’s van Rafaël, worden aan Peruzzi toegeschreven. In de laatste jaren van zijn leven verliet Peruzzi Rome nogmaals voor vijf jaar om in Siena voor de lokale overheid villa’s, fortificaties en dammen te ontwerpen. Van 1532 tot zijn dood in 1536 werkte hij opnieuw in Rome, ditmaal aan het bekende Palazzo Massimo alle Colonne aan de Corso Vittorio Emanuele. Het grote woonverblijf aan Teatro Marcello kwam in tweede helft van de 18de eeuw tegen betaling van 29.000 kronen in handen van de familie Orsini, die het nogmaals verfraaiden en nieuwe gedeelten lieten bijbouwen.
De daaropvolgende eeuwen bleef het complex in handen van deze familie. Op één appartement na verkocht de familie Orsini het palazzo omstreeks 1950 aan Iris Origo, de auteur van het bekende oorlogsdagboek Oorlog in de Val d’Orcia, 1943-1944 dat in diverse talen werd uitgebracht. Origo stierf in 1988 op 86-jarige leeftijd. Het is haar familie die Palazzo Orsini nu via een gespecialiseerde vastgoedmakelaar op de markt brengt.
Voor wie toch een bod wil doen: de bewoonbare oppervlakte bedraagt 1.068 m². Het U-vormige complex slingert zich rond een grote centrale tuin van in totaal 587 m², die gevuld is met sinaasappelbomen, een 16de-eeuwse fontein en een cipres van minstens 200 jaar oud. Het geheel omvat meerdere woonverblijven. Zoals verteld gebeurt het vrijwel nooit dat een dergelijk gebouw op de koopmarkt wordt aangeboden. Het is volstrekt uniek dat je vandaag in het centrum van Rome een dergelijk renaissancegebouw kan verwerven, in dit geval bovendien nog eentje dat werd gebouwd bovenop een monument uit de 1ste eeuw en ook nog eens beschikt over een grote privétuin.
Het grootste appartement beschikt over vier van de mooiste kamers van het palazzo, zijnde de grootste salon, de bibliotheek, de eetkamer en de balzaal. Al deze kamers geven rechtstreeks toegang tot de tuin. Alle kamers zijn versierd met fresco’s en de vloeren zijn ingelegd met antieke terracotta tegels. In de bibliotheek bevinden zich de boekenkasten die in de jaren ’50 werden gebouwd voor de boekencollectie van Iris Origo. Daarnaast bevinden zich in het appartement drie slaapkamers, twee badkamers, een keuken, een tweede eetkamer, een tweede salon en een terras van 75 m² dat vebonden is met het twee verdiepingen tellende halfronde gebouw op de laatste ring van het monumentale theater. De huidige vensters zijn nog de originele uit de 16de eeuw.
De kelders hebben een oppervlakte van 431 m² en bevinden zich in de archeologische zone onder de bogen van het originele theater. Hier zijn grote verbouwingen nauwelijks mogelijk omdat elke wijziging of ingreep streng wordt gecontroleerd. Maar de ruimte inrichten als bijvoorbeeld wijnkelder zou wel kunnen. Een ander aantrekkelijk gedeelte is het penthouse van 144 m², dat via een eigen trap verbonden is met het hoofdgebouw. Daarnaast is er nog een kleiner appartement van 67 m² en worden er drie parkeerplaatsen verkocht. Het palazzo wordt aangeboden via Aylesford International, een internationale makelaar gespecialiseerd in luxeverblijven, wijndomeinen en ander exclusief vastgoed.
De vraagprijs voor Palazzo Orsini bedraagt 32 miljoen euro. Totdat het Palazzo wordt verkocht zijn de appartementen – die momenteel leeg staan maar wel bemeubeld zijn – ook beschikbaar voor verhuur. Afhankelijk van de grootte betaal je hiervoor tussen de 22.000 en 30.000 euro per maand. De toegang bevindt zich aan de Via di Monte Savello. Die naam komt van de heuvel waarop het oorspronkelijke fort van de familie Savelli werd gebouwd. Vanuit de lucht krijg je een uitstekend beeld van de structuur van het complex.
De familie Orsini is een Italiaanse adellijke familie en één van de meest invloedrijke prinselijke families in middeleeuwse Italië en in Rome tijdens de Renaissance. Ondermeer de pausen Celestine III (1191-1198), Nicholas III (1277-1280), en Benedictus XIII (1724-1730) waren telgen van de familie Orsini. Celestine III droeg als wereldlijke naam Giacinto Bobone. De Bobones waren de voorvaderen van de latere Orsini. De familie Orsini leverde ook 34 kardinalen, tal van condottieri en andere belangrijke politieke en religieuze figuren.
De afstammelingen van deze familie, die ook vandaag in Rome nog verscheidene andere eigendommen bezitten, waaronder het bekende Palazzo Orsini Pio Righetti aan Piazza del Biscione, zijn ondermeer ook eigenaar van het bekende Parco dei Mostri di Bomarzo (Viterbo), een late renaissance-maniëristische verzameling bizarre sculpturen en architectuur die werd aangelegd in de 16de eeuw door Vicino Orsini. Ook buiten de stad, in de brede omgeving rond Rome en in de Abruzzen, beschikken de Orsini nog over heel wat vastgoed, waaronder indrukwekkende kastelen, ondermeer in Avezzano, Nerola, Sant’Angelo Romano, Soriano nel Cimino en Vasanello.
Het Theater van Marcellus is het enige overgebleven stenen theater uit de oudheid in Rome. De bouw ervan begon al onder Julius Caesar, die het bouwterrein liet ontruimen, maar het theater werd pas voltooid in 11 v. Chr. onder keizer Augustus, die het een jaar later inwijdde ter nagedachtenis van zijn jong gestorven neef en schoonzoon Marcellus. De keuze voor het bouwterrein gebeurde omwille van de nabijheid van de tempel van Apollo, ter ere van wie reeds vroeg in de Republikeinse periode religieuze spelen werden gehouden. Toen het halfronde theater in 11 v. Chr. klaar was, was het meer dan 30 meter hoog. De cavea had een diameter van 130 meter. Het theater bood plaats aan 14.000 toeschouwers, daarvan konden er 12.000 zitten. Het theater had drie niveaus met elk een eigen bouwstijl. Het eerste niveau was in de Dorische orde gebouwd, het tweede niveau in Ionische orde en de derde in de Korinthische orde. Tegenwoordig zijn alleen restanten van de onderste twee verdiepingen te zien. Het theater was zeer luxueus ingericht. De gehele cavea was bekleed met marmer en het geheel was gebouwd uit cement, tufsteen en gewone stenen.
Een aanzienlijk gedeelte van de grote bouwstenen uit het theater werd in 370 na Chr. gebruikt om de nabijgelegen Pons Cestius te herstellen die oorspronkelijk werd gebouwd in 46 n. Chr. en die flink wat schade had opgeslopen na een forse overstroming van de Tiber. De Ponte Cestio verbindt het Tibereiland met de wijk Trastevere. De huidige Ponte Cestio werd tijdens de aanleg van de reusachtige kademuren in de 19de eeuw volledig herbouwd. In het midden van één van de bruggenhoofden bevindt zich nog steeds een inscriptie ter herdenking van de renovatie in 370 na Chr. Als je vanuit het ghetto of vanaf Teatro Marcello naar het Isola Tiberina (Tibereiland) wandelt kom je eerst aan de Pons Fabricius (Ponte Fabricio), de oudste brug van Rome. Volgens Cassius Dio gebeurde de bouw in 62 v. Chr. Een inscriptie op een van de bogen vermeldt dat de brug is gebouwd door Lucius Fabricius.
Oorspronkelijk gepubliceerd door de stichter van S.P.Q.R. op romenieuws.wordpress.com, op 7 februari 2012. Bekijk het origineel.