Binnenkort komt de traditionele Week van de Klassieken er weer aan, een evenement waarin in heel Nederland en België de oude wereld in het zonnetje wordt gezet. Korte tijd later is er in de Romeinenweek speciale aandacht voor de Lage Landen in de Romeinse tijd. Dit jaar zullen het Rijksmuseum van Oudheden (RMO) in Leiden en RomeinenNU de twee evenementen verbinden door Oog op de Oudheid: vier (dinsdag)avonden waarop wetenschappers de laatste ontwikkelingen in de oudheidkunde uitleggen.
Elke avond vindt plaats in de Tempelzaal van het RMO en begint om 20 uur (zaal open 19.30 uur), wordt gepresenteerd door classica Tazuko van Berkel, kent een pauze met Romeinse wijn, geschonken door Manon Henzen van eet!verleden, en eindigt met een korte discussie onder leiding van wetenschapsjournalist Marcel Hulspas. De data zijn 10, 17, 24 april en 1 mei 2018. De toegangsprijs bedraagt 5 euro per avond, of 15 euro voor alle vier de avonden. Aanmelden kan via de website van het RMO.
10 april: Oog op mobiliteit
Elke wetenschap schrijdt voort door nieuwe technieken en daarop is de oudheidkunde geen uitzondering. Op de eerste avond, in de Week van de Klassieken, vertelt Eveline Altena over de (on)mogelijkheden van het DNA-onderzoek, waarvan de eerste conclusies over bijvoorbeeld de Griekse migraties al binnen zijn. In het verlengde hiervan ligt de tweede presentatie, die zal zijn gewijd aan het lopende isotopenonderzoek, dat eveneens toont dat mensen vroeger mobieler zijn geweest dan lang gedacht. De tweede spreker/spreekster is nog niet bekend.
17 april: Oog op de Stoa
Onze visie op de Grieks-Romeinse filosofie verandert voortdurend, want oudheidkundige vragen ontstaan nu eenmaal in het heden. Op de tweede avond bespreken de classici Bert van den Berg en Frans de Haas het Grieks-Romeinse filosofische stelsel dat bekendstaat als de Stoa: in de oudheid bijzonder populair en vandaag de dag in toenemende mate weer. Deze avond gaat over bestaande kritische discussies over de Stoa, waarbij de moderne psychologie en ethiek met inzichten komen die aansluiten bij de antieke Stoa-opvattingen.
24 april: Oog op ethiek
De basis van elke wetenschap bestaat uit rauwe data. Voor zover oudheidkundigen zich beperken tot klassieke teksten en bona fide opgravingen, zijn er geen problemen. Maar wat te doen met gestolen collecties of voorwerpen afkomstig uit clandestiene opgravingen? Hebben die wetenschappelijk waarde of moeten we ze negeren om toekomstige plunderingen tegen te gaan? En hoe stop je illegale handel in tijden dat oudheden een steeds grotere economische betekenis krijgen toegedicht, dit tot grote blijdschap van clandestiene opgravers, sjoemelende kunsthandelaars en vervalsers? Egyptoloog Olaf Kaper behandelt de plunderingen in en vervalsingen uit Egypte; RMO-conservator Lucas Petit vertelt over Syrië en Irak.
1 mei: Oog op je collega
De oudheidkunde is verdeeld in kleine specialismen, die elkaar soms overlappen. Juist dan wordt het interessant. Tijdens de Romeinenweek wordt aandacht besteed aan de Romeinse vlootbasis in Velsen, vrijwel zeker het fort Flevum waarover de Romeinse auteur Tacitus vertelt. Classicus Piet Gerbrandy legt uit hoe een archeoloog – of welke lezer dan ook – het beste kan omgaan met teksten als die van Tacitus, terwijl archeoloog Arjen Bosman toont hoe we scherper inzicht krijgen in Tacitus’ werkwijze door ook te kijken in het bodemarchief.
Oorspronkelijk gepubliceerd door de stichter van S.P.Q.R. op romenieuws.wordpress.com, op 26 maart 2018. Bekijk het origineel.