Schilder, tekenaar, uitvinder, anatoom, musicus en filosoof; Leonardo da Vinci is en blijft met voorsprong de meest veelzijdige van alle grote kunstenaars van de Renaissance, maar ook de meest mysterieuze. Eeuwenlang geprezen voor zijn belangwekkende prestaties, bleef hij als mens enigszins op de achtergrond en alleszins ongrijpbaar. Een nieuw boek van Charles Nicholl probeert daarin verandering te brengen.
Leonardo da Vinci, de ultieme biografie levert tot nog toe waarschijnlijk het meest overtuigende en het meest intieme portret op van de complexe, originele en altijd ‘rusteloos nieuwsgierige’ persoon die schuilging achter de legende van ‘genie van de Renaissance’ en ‘universele mens’. Er zijn de komende maanden nog een aantal ‘da Vinci’-boeken op komst (nogal logisch, gezien de verfilming van het totaal overroepen ‘da Vinci-code-boek’, maar het zal moeilijk zijn om het werk van Charles Nicholl inhoudelijk te overtreffen. De schrijver voert ons van het atelier van de beeldhouwer Verrocchio, waar de jonge Leonardo als leerling werkt, via de achterafstraatjes in Florence waar hij sinds 1477 als zelfstandig kunstenaar werkzaam is, naar de glanzende paleizen van zijn rijke opdrachtgevers De Medici, Sforza en Borgia. Hij verhaalt over de vriendschappen met Michelangelo en Machiavelli, zijn roem als een van de meest vooraanstaande figuren van zijn tijd en over zijn laatste levensjaren in Frankrijk aan de Loire in dienst van koning Frans I.
Charles Nicholl, die zich gedurende tientallen jaren in Da Vinci’s schilderijen, tekeningen, manuscripten en aantekenboeken heeft verdiept, weet door te dringen in Leonardo’s geniale geest en heel beeldend en gedetailleerd diens leven te beschrijven; over wat hem bewoog, wat hij wilde uitvinden, over zijn drang om alles in aantekenboeken te noteren, over zijn twijfels en vragen, over hoe hij woonde, wat hij at en wie hij liefhad. Tijdens zijn jarenlange onderzoek heeft de auteur een aantal curieuze ontdekkingen gedaan over Leonardo en zijn inner circle, onder meer over diens seksuele geaardheid. Bovendien stuitte hij op een tot voor kort onbekend portret. Leonardo da Vinci brengt ons niet alleen heel dichtbij deze homo universalis, maar geeft ook op heldere wijze inzicht in de ontstaansgeschiedenis van Da Vinci’s werk, waaronder uiteraard de Mona Lisa en Het laatste avondmaal.
Gebruikmakend van een grote hoeveelheid eigentijdse bronnen en onbekende onderdelen van Leonardo’s aantekenboeken, heeft Nicholl een biografie geschreven die de komende decennia wellicht toonaangevend zal zijn. Het boek is in ieder geval schitterend geschreven en rijk geïllustreerd, met verhelderende details en inzichten. Charles Nicholl is tevens de auteur van een tiental boeken waaronder The reckoning: the murder of Christopher Marlowe, Somebody Else: Arthur Rimbaud in Africa, Grenslijnen: een reis door Birma en Thailand en Het fruitpaleis. Hij maakte twee documentaires voor de BBC. Hij geeft regelmatig lezingen in Groot-Brittannië, Italië en de Verenigde Staten.
Leonardo da Vinci
Charles Nicholl
isbn: 90-7120-683-1
336 pagina’s
Uitvoering: hardcover
Prijs: 39,95 euro
Dit artikel verscheen oorspronkelijk op 10 november 2005 op het Romenieuws-archief.