Voor een interessante archeologische ontdekking die te maken heeft met de Romeinse oudheid verlaten we graag even onze hoofdstad. Opnieuw gebeurde er in het archeologische park van Pompeii nabij Napels een belangrijke ontdekking. Ditmaal werd een monumentaal graf blootgelegd met daarin het half gemummificeerde lichaam van een zekere Marcus Venerius Secundio.
Het gaat om één van de best bewaarde skeletten die ooit in de antieke Romeinse stad gevonden zijn. Zelfs de haren van de overledene zijn nog zichtbaar evenals een stuk oor.
Er werden ook een aantal grafgiften teruggevonden. Uit een eerste analyse blijkt dat de man meer dan 60 jaar oud was toen hij stierf.
De ontdekking vond plaats buiten de necropolis van Porta Sarno, ten oosten van het oude stedelijke centrum van Pompeii en één van de belangrijke toegangspunten tot de stad. Het graf dateert uit de laatste decennia van het bestaan van Pompeii.
Op de marmeren plaat die op het fronton van het grafmonument is geplaatst, bevindt zich een herdenkings-inscriptie die duidelijk maakt dat de overledene een theaterevenement organiseerde, zowel in het Latijn als het Grieks. Er wordt verwezen naar Griekse en Latijnse ludi, opvoeringen die vier dagen hebben geduurd.
Een dergelijke ontdekking gebeurde niet eerder in Pompeii. Het is het eerste zekere bewijs dat in Pompeii theatervoorstellingen gebeurden in de Griekse taal. Dat werd in het verleden wel verondersteld, maar tot dusver bestond daarvoor geen bewijs.
Het gebruik van het Grieks naast het Latijn maakt ook duidelijk dat de Romeinse samenleving in de vroege keizertijd multi-etnisch was. Het feit dat voorstellingen ook in het Grieks werden georganiseerd, getuigt van het levendige en open culturele klimaat dat het oude Pompeii kenmerkte.
De grafstructuur bestaat uit een omheind monumentale tombe waarop sporen van een schildering bewaard zijn gebleven. Er zijn nog groene planten te zien op een blauwe achtergrond.
Marcus Venerius Secundio, een naam die ook voorkomt in het archief van wastabletten van de Pompeiaanse bankier Cecilio Giocondo, was eigenaar van de gelijknamige domus aan de Via Vesuvio.
De overledene was een vrijgelatene, een voormalige slaaf, die tijdens zijn latere leven zonder twijfel een belangrijke sociale en economische status in de Romeinse samenleving had bereikt. Hij werd ook rijk. Daarvan getuigen alleen al het monumentale graf en zijn woning.
Als slaaf was hij mee verantwoordelijk voor de bewaking van de tempel van Venus. Eenmaal vrijgelaten werd hij volgens de inscriptie lid van het college van priesters gewijd aan de keizercultus.
De overledene werd begraven in een kleine celvormige ruimte van 1,6 x 2,4 m die zich achter de voorgevel bevond en hermetisch was afgesloten.
In het resterende deel werden twee crematieresten in urnes gevonden. Eén van de urnes is vervaardigd uit prachtig glas en behoorde toe aan een vrouw met de naam Novia Amabilis.
Dat Marcus Venerius begraven werd is daarom hoogst ongebruikelijk. Het is ook nog niet duidelijk of de overledene gedeeltelijk gemummificeerd is als gevolg van een opzettelijke behandeling of door een natuurlijke oorzaak.
Uit bronnen weten we dat de Romeinen weleens bepaalde stoffen zoals asbest gebruikten voor het balsemen. Analyse van het weefsel moet hierover meer informatie opleveren.
De menselijke en organische overblijfselen die werden gevonden in de grafruimte werden overgebracht naar het Laboratorio di Ricerche Applicate op de archeologische site, waar ze nader onderzocht worden.
De directie van het archeologische park nam ook een aantal veiligheidsmaatregelen om het ontdekte graf te beschermen in afwachting van een latere restauratie en conservatie.
De necropolis kan momenteel niet worden bezocht omdat deze zich in het gebied van de Circumvesuviana-spoorlijn bevindt. Er is inmiddels wel een haalbaarheidsstudie gestart om deze zone in de toekomst op te nemen in het gebied dat toegankelijk is voor het publiek.
De opgravingscampagne waarbij het graf werd ontdekt, werd uitgevoerd door het Parco Archeologico di Pompei in samenwerking met de Europese Universiteit van Valencia.
De coördinatie was in handen van prof. Llorenç Alapont van de afdeling Prehistorie en Archeologie, terwijl Luana Toniolo (archeoloog), Teresa Argento (restauratietechniek) en de Valeria Amoretti (archeoloog) de campagne volgden namens het archeologische park.
Afbeeldingen van het skelet gemaakt door een laserscanner
Foto’s: Parco Archeologico di PompeI
Oorspronkelijk gepubliceerd door de stichter van S.P.Q.R. op romenieuws.wordpress.com, op 25 augustus 2021. Bekijk het origineel.