Moderne architectuur sluipt binnen in historisch centrum Rome

Lichte, scherpe silhouet van de Lupa Capitolina, gebruikt als vervangfoto

 

Ook in het historische stadscentrum van Rome sluipt moderne architectuur vrijwel onopgemerkt binnen. Nu ja, onopgemerkt, door de toeristen dan, de bewoners hebben de voorbije maanden hun kritiek al flink mogen spuien. Nu lijkt de storm wat te zijn gaan liggen. Waarover gaat het? Modehuis Benetton trok de bekende Romeinse architect Massimiliano Fuksas aan om het voormalige Palazzo dell’Unione Militare om te vormen tot een nieuwe megastore (zie Nieuwsbrief van 5 maart 2012). Tot zover niets speciaals, maar Fuksas liet op het dak een koepel uit staal en glas bouwen. Het contrast tussen de kerken en oude gebouwen in de omgeving is groot. La Lanterna, zoals Fuksas – de architect die in de EUR-wijk momenteel de laatste hand legt aan het fameuze congrescentrum La Nuvola – zijn creatie doopte, bevindt zich op de hoek van de Via del Corso en de Via Tomacelli.

Veel Romeinen vragen zich vooral af hoe Benetton erin geslaagd is een vergunning te krijgen voor een dergelijk project. Wie in het historische stadscentrum bij wijze van spreke een vensteropening in zijn gevel of dak wil aanbrengen, krijgt meteen een heleboel instanties op zijn nek. Het golvende dak van glas en staal, geproduceerd door het gespecialiseerde bedrijf Stahlbau Pilcher uit Bolzano, bevat ondermeer een restaurant annex cafetaria. Massimiliano Fuksas heeft ook het interieur ontworpen. Fuksas wuift de kritiek op zijn La Lanterna weg. Hij stelt dat ook Bramante na het ontwerp van de Sint-Pietersbasiliek, bedolven werd onder negatieve commentaren en beledigingen.

Het Benetton-project werd reeds in 2008 aangekondigd maar het zou tot vorig voorjaar duren vooraleer de werkzaamheden begonnen. Het gebouw uit 1901, met een nuttige oppervlakte van 5.900 m2, waar ooit nog de redactie van de krant Corriere della Sera een tijdlang onderdak vond, ligt aan de Largo Carlo Goldoni, op het kruispunt van de Via Tomacelli en de Via del Corso. Aan de overkant loop je de peperdure Via dei Condotti in. Vastgoed in deze buurt is vrijwel onbetaalbaar, Benetton heeft dus een goede zaak gedaan door op deze prestigieuze locatie nog een geschikt pand in te palmen en om te bouwen tot een nieuwe megastore. Fuksas houdt van veel licht, glas en metaal, dus is het interieur erg transparant, kreeg elke verdieping een ander kleuraccent en werd er veel gewerkt met glas en metaal. Op het dak werden in de zogenaamde toverlantaarn een restaurant en een cafetaria uitgebouwd in een transparante spiraalvormige structuur. Bezoekers kijken er uit over de meeste Romeinse daken. Roltrappen en snelle liften zorgen voor vlugge verplaatsingen doorheen het winkelgebouw.

Massimiliano Fuksas werd geboren in Rome in 1944 en behaalde zijn diploma in 1969 aan de La Sapienza-universiteit van Rome. Door zijn typische aanpak en eigenzinnige architecturale vormentaal (bijvoorbeeld de organisch geconstrueerde glazen daken) kreeg Fuksas al gauw internationale vermaardheid en aarzelde hij niet om naast zijn kantoor in Rome, ook een praktijk te openen in Parijs (1989), Wenen (1993) en Frankfurt (2002) en recenter in China. Zijn lijstje met eervolle vermeldingen en eretitels is meerdere pagina’s lang. Realisaties van zijn hand vind je ondertussen in haast elk werelddeel terug en wonnen niet zelden belangrijke architectuurprijzen.

Zijn levenspartner Doriana Mandrelli, die mee tekende voor het Benetton-gebouw, werkt sinds 1985 met hem samen en in 1997 werd zij chef van de ontwerpafdeling van het architectenbureau. Ook zij beschikt over een indrukwekkend curriculum vitae. Doriana is eveneens geboren in Rome, en studeerde kunstgeschiedenis aan de La Sapienza universiteit. Haar projecten worden vooral gekenmerkt door een ononderbroken onderzoek naar het gebruik van nieuwe materialen en het experimenteren met nieuwe technieken om bepaalde visies te realiseren. Zij is de verbindingsschakel tussen de studiemodellen en ontwerpen die digitaal worden gerealiseerd en de latere constructie in steen en beton. Wat de software op de computer toont, bouwt de ontwerpster na met echte materialen. De partners vullen elkaar daarin perfect aan. Doriana en Massimiliano leven en werken zowel in Rome als Parijs, twee steden waartussen ze regelmatig pendelen. Hun kantoor in Rome bevindt zich aan Piazza del Monte di Pietà.

Oorspronkelijk gepubliceerd door de stichter van S.P.Q.R. op romenieuws.wordpress.com, op 1 juli 2013. Bekijk het origineel.