Het zat er aan te komen: het gloednieuwe gebouw, ontworpen door de Brits-Iraanse architecte Zaha Hadid, waarin het sinds eind mei geopende Romeinse MAXXI-museum is ondergebracht, heeft de RIBA Stirling Prize 2010 gewonnen van het Royal Institute of British Architects. Dat is de belangrijkste architectuurprijs die een Britse architect kan ontvangen. De onderscheiding wordt wereldwijd beschouwd als één van de beste en mooiste titels die je als architect kan ontvangen. Het spectaculaire complex in Rome moest het als “beste Europese gebouw” opnemen tegen zes Europese realisaties. Aan de prijs is een bedrag van omgerekend zo’n 25.000 euro verbonden. De bekendmaking en de prijsuitreiking werden zaterdag rechtstreeks uitgezonden door BBC 2.
Het is de eerste keer dat Zaha Hadid Architects de RIBA Stirling Prize ontvangt. Eerder haalde Hadid de shortlist met de Nord Park Cable Railway, Oostenrijk (2008), het Phaeno Science Center, Wolfsburg (2006) en de BMW Central Building, Leipzig (2005). De jury verklaart over het door Hadid ontworpen Romeinse museum:
“‘MAXXI wordt omschreven als een gebouw voor de enscenering van de kunst, en terwijl het provoceert op vele niveaus, toont dit project toch een kalmte die de complexiteit van de vorm en organisatie logenstraft. Gedurende het gehele ontwerpproces hadden de architecten geen idee wat er in de reeks van de kamers zou komen te hangen.
Het museum is rationeel georganiseerd en verdeeld als vijf belangrijke kamers. Het gebouw wordt verlicht door een dak met regelbare dakramen, lamellen en balken. Dit zorgt dat de bezoeker zich goed kan oriënteren en dat er verheffende ruimten ontstaan. Dit is een volwassen stuk architectuur, de destillatie van jaren experimenteren. Het is misschien wel haar beste werk tot nu toe.”
De concurrenten voor MAXXI op de shortlist waren het Ashmolean Museum, Oxford door Rick Mather Architects, Bateman’s Row in London door Theis and Khan, Christ’s College School, Guildford door DSDHA, Clapham Manor Primary School, London door dRMM en het Neues Museum, Berlijn door David Chipperfield Architects met Julian Harrap Architects.
Het Museo Nazionale delle Arti del XXI Secolo (MAXXI), het Nationaal Museum voor Kunsten uit de 21ste eeuw, is het eerste nationale museum voor moderne kunst van Italië. Het enorme complex, een parel van moderne architectuur, omvat bijna 30.000 m² en is geïntegreerd in een voormalige kazerne. Het ontwerp dateert reeds van 1998, toen het bureau Zaha Hadid Architects in een internationale competitie maar liefst 273 concurrenten waaronder talrijke toparchitecten achter zich liet. Het plan is vervolgens verder uitgewerkt en gebouwd in samenwerking met het Romeinse bureau Studio Croci en Associati. De realisatie kostte uiteindelijk zo’n 150 miljoen euro. De realisatie van het MAXXI was geen sinecure. Hadid moest uit haar staf 300 ingenieurs-architecten inschakelen om het geheel tot een goed einde te brengen.
De Stirling Prize is genoemd naar architect James Stirling en wordt toegekend aan de ontwerper van het gebouw dat de grootste bijdrage heeft geleverd aan de Engelse architectuur tijdens het afgelopen jaar. Het project kan overal in Europa gebouwd zijn. Uit een lijst van tientallen genomineerde projecten wordt de winnaar gekozen die 25.000 euro ontvangt. De prijsuitreiking vond plaats tijdens het Stirling Prize Diner in Londen dat op televisie werd uitgezonden door BBC 2 en waarvan de presentatie in handen is van Kevin McCloud. Bij de belangrijkste wedkantoren in Londen stond het MAXXI-project genoteerd als 1/1, wat dus geen winst opleverde bij een weddenschap.
Het publiek heeft intussen al begrepen dat hier architectuurgeschiedenis wordt geschreven. Het aantal bezoekers klokt af op een dagelijks gemiddelde van zo’n 5.000 tot 6.000 mensen, tijdens het weekend worden soms 8.000 tot 9.000 bezoekers geteld. Dat zijn er veel meer dan verwacht. Als deze cijfers aanhouden kan het MAXXI zelfs uitgroeien tot een van de meest populaire musea van Roma. Er zijn inmiddels ook al enkele mooie boeken verschenen over het museum, waarvan eentje volledig is gewijd aan het ontstaan en de bouw ervan.
MAXXI
Via Guido Reni 4a, 00196 Roma
tel. 06 3210181
fax 06 32101829
www.fondazionemaxxi.it
www.zaha-hadid.com
Oorspronkelijk gepubliceerd door de stichter van S.P.Q.R. op romenieuws.wordpress.com, op 4 oktober 2010. Bekijk het origineel.