– Werken rond Ara Pacis beginnen in januari
– Privé-parkings te koop aan 125.000 euro
– Piazza Augusto Imperatore wordt heraangelegd
In januari 2012, vlak na de eindejaarsdagen, begint de sloop van de muur tussen de Tiber en de Ara Pacis. Tegelijk begint de bouw van de al langer geplande autotunnel (zie onze Nieuwsbrief van 18 september 2009) . Aan die drastische ingreep zijn heel wat discussies vooraf gegaan, ook met de Amerikaanse architect Richard Meier, de ontwerper van het gebouw waarin vandaag de Ara Pacis is ondergebracht.
Burgemeester Alemanno heeft dat gebouw altijd omschreven als ‘een belediging voor de stad’. Tegelijk met deze grootschalige werken begint de heraanleg van het vlakbij gelegen Piazza Augusto Imperatore. Ook het mausoleum van keizer Augustus wordt eindelijk opgeknapt. Die werken moeten in ieder geval klaar zijn in 2014, wanneer de 2000ste verjaardag van de dood van de keizer wordt herdacht. Beide projecten zullen ten minste 17 miljoen euro kosten.
Vorig jaar rond deze tijd heeft de Amerikaanse architect Richard Meier na lang aarzelen toestemming gegeven om de onmiddellijke omgeving van zijn omstreden Ara Pacis-gebouw aan te passen volgens de wensen van het stadsbestuur. Over de gevolgen is dan nog eens een jaar gediscussieerd.
De beslissing is nu gevallen. De aanleg van de geplande autotunnel en de volledige heraanleg van het plein begint in januari. De werken worden uitgevoerd door Todini Costruzioni in samenwerking met Zeis en Cogeim, die niet de goedkoopste maar wel de beste technische offerte uitbrachten. De ingreep zal de omgeving zodanig transformeren dat er behalve het Ara Pacis-museum zelf, nog maar weinig overblijft van de oorspronkelijke visie van de architect.
Het Ara Pacis-ontwerp van de Amerikaanse architect, die hiermee het vredesaltaar van keizer Augustus van een nieuw onderdak voorzag, werd gebouwd op initiatief en in opdracht van de vorige burgemeesters van Rome, Francesco Rutelli en Walter Veltroni. Zij beschouwden het ontwerp van Richard Meier als één van de initiatieven die de stad klaar moesten maken voor het nieuwe millennium. Het gebouw werd geopend in 2006 maar lokte meteen veel controverse uit.
Velen vonden het een schitterend voorbeeld van moderne architectuur maar absoluut ongepast in de historische omgeving waar het was neergezet. Al snel werd voorgesteld de twee buitenmuren van het museum aan te passen. Want de lange, lage muur, in de lengte voor de ingang van het museum langs de Tiber, onttrekt de monumentale San Girolamo-kerk aan het zicht. Bovendien zou de hoge muur vlak voor het museum op z’n minst moeten worden verlaagd, omdat die dan weer het uitzicht op de vlakbij gelegen San Rocco-kerk belemmert. De tegenstanders krijgen nu hun zin, want de muur verdwijnt.
Richard Meier heeft zich daar jarenlang tegen verzet. Volgens hem was deze ingreep onmogelijk zonder daarmee de structuur van het gebouw aan te tasten: de muur vormt volgens de architect een integraal onderdeel van het gebouw. Zonder die beschermende muur zou het plein zijn rust verliezen. Het zou deel uitmaken van de straat en ten prooi vallen aan rumoer en verkeer, vond Meier. De Italiaanse wet zegt dat, wanneer een opdracht eenmaal is toegekend, aanpassingen aan het ontwerp of het gebouw onmogelijk zijn zonder toestemming van de architect. Na lang onderhandelen gaf die vorig jaar dan toch het groene licht.
Door het verkeer grotendeels weg te halen, te beginnen vanaf de Via Tomacelli, krijgt burgemeester Alemanno nu toch zijn zin. De werken rond de Ara Pacis zullen tenminste 340 dagen duren. Het verkeer langs de Tiber gaat over een lengte van zowat 600 meter volledig ondergronds op twee rijstroken. Er komt ook een ondergrondse parking voor 320 wagens. Die worden gebouwd achter de kunstacademie.
Het gaat om 90 rotatieparkings en 90 plaatsen die te huur zijn per maand. De overige plaatsen zijn privé-parkings die verkocht zullen worden aan 125.000 euro per stuk. De aanvankelijke prijs was vastgesteld op 150.000 euro maar de aannemer heeft een korting van 18 procent aangeboden waardoor ze wat “goedkoper” worden. De prijs om een uurtje de rotatieparking te gebruiken is vastgelegd op 1,90 euro, wat eveneens minder is dan de 2,50 euro die aanvankelijk was verwacht.
De heraanleg van de omgeving geeft deze plek meteen terug aan de voetgangers. Via een tuinzone kunnen ze in de toekomst vanaf de Ara Pacis tot aan de Tiber wandelen. Ook het waterpartijtje voor het gebouw, dat menige bezoeker al onverwacht natte voeten opleverde, verdwijnt. Het plein, dat nu eigenlijk geen echt plein is, wordt dan getransformeerd tot een open ruimte die de naam waard is. Tijdens de werken blijft de Ara Pacis gewoon open.
Buurtbewoners hebben inmiddels spandoeken uit hun ramen gehangen waarop ze protesteren tegen de geplande autotunnel. Sommigen vrezen ook voor schade en verzakkingen aan de woongebouwen. Milieugroepen hebben dan weer schrik dat de platanen langs de Tiber de ingreep niet zullen overleven. De wortels van de bomen zouden 2,5 tot 4,5 meter diep zitten en wellicht verpletterd worden door de betonnen wanden van de toekomstige tunnel. Ze verwijten het stadsbestuur dat er geen degelijk milieu-effectenrapport is opgesteld. Er circuleert wel eentje maar dat dateert uit de periode 2006-2008.
Tegelijk met deze werken begint ook de volledige renovatie van Piazza Augusto Imperatore, met het fel verwaarloosde mausoleum van Augustus. De keizer liet het grafmonument voor zichzelf en zijn familie bouwen in 28 v. Chr. Vijf jaar later werd het in gebruik genomen, toen de as van Augustus’ jong gestorven schoonzoon Marcellus erin werd bijgezet. Het huidige plein werd aangelegd in 1938. De jongste jaren is de omgeving er aanzienlijk op achteruitgegaan. Vooral het mausoleum is er niet zo goed aan toe. Bij regenweer stroomt de hele site onder water. Soms lijkt de omgeving op een vuilnisbelt.
De werken aan het mausoleum en het plein moeten in ieder geval worden afgerond in de loop van 2014. Dat is belangrijk omdat het mausoleum gerenoveerd moet zijn ter gelegenheid van de 2000ste verjaardag van de dood van keizer Augustus. In 2014 worden rond die herdenking heel wat evenementen gepland. De officiële heropening van het mausoleum is er daar eentje van. De vraag is maar of er voldoende tijd is. De voorbereidende werken zijn al een tijdje achter de rug.
De kostprijs voor de heraanleg van beide sites wordt geraamd op 17 miljoen euro. Net als voor het Colosseum en de Piramide van Cestius wordt ook voor het nog steeds indrukwekkende grafmonument van Augustus uitgekeken naar privésponsoring. Voorlopig hebben zich nog geen kandidaten aangediend.
Oorspronkelijk gepubliceerd door de stichter van S.P.Q.R. op romenieuws.wordpress.com, op 16 december 2011. Bekijk het origineel.