De Italiaanse parlementsverkiezingen vinden hoogstwaarschijnlijk plaats op 9 april 2006. Dat maakte premier Silvio Berlusconi bekend. Daarmee gaat hij in tegen de geruchten als zou hij zijn legislatuur willen volmaken en de verkiezingen pas in mei uitschrijven. Berlusconi verklaarde het eens te zijn met die door zijn rivaal Romano Prodi voorgestelde datum. Lokale verkiezingen zouden enkele weken later worden gehouden.
Ook de Italiaanse president, Carlo Azeglio Ciampi, had aangedrongen op vervroegde verkiezingen, zodat de volgende regering sneller haar economisch programma kon uitvoeren. De definitieve datum wordt bepaald door de president, maar de verwachting is dat hij de suggestie van de belangrijkste politieke leiders van het land zal volgen.
Meer dan waarschijnlijk zal Berlusconi zich bij de volgende verkiezingen opnieuw kandidaat stellen. Romano Prodi van zijn kant won zondag op overtuigende wijze de voorverkiezingen voor het leiderschap van centrum-links. Driekwart van de linkse kiezers vindt dat Prodi de meest geschikte man is om hun kamp volgend voorjaar aan een zege op de rechtse coalitie van Silvio Berlusconi te helpen. Dat is het resultaat van voorverkiezingen die vorige zondag in heel Italië werden gehouden. Maar Berlusconi geeft zich nog lang niet gewonnen.
Prodi wou met de voorverkiezingen in Amerikaanse stijl een duidelijk mandaat krijgen als leider van de ‘Unione’, het front van negen partijen die samen de linkse oppositie vormen. De sympathisanten van de centrumlinkse partijen konden in meer dan 10.000 stemlokalen duidelijk maken wie ze als boegbeeld verkiezen bij de nationale parlementsverkiezingen in de lente van volgend jaar.
Tegelijk werd hen een bedrag van 1 euro gevraagd als symbolische bijdrage voor de verkiezingscampagne. Omdat dit een primeur voor Italië was, kon niemand met enige zekerheid voorspellen wat het resultaat zou zijn. De gok is uitgedraaid op een eclatant succes voor Prodi. Bijna 75 procent van de opgedaagde kiezers gaf hem het vertrouwen. De communistische veteraan Fausto Bertinotti kwam met 15 procent nog het dichtst in zijn buurt. De vier andere kandidaten kwamen er helemaal niet aan te pas.
De monsterscore van Prodi is des te overtuigender omdat 4,3 miljoen Italianen de moeite hebben gedaan te gaan stemmen. Niemand had zo’n grote opkomst verwacht. Vóór het weekend kon op de hoofdkwartieren van de ‘Unione’ opgevangen worden dat een opkomst van een miljoen al als een mooi resultaat zou worden beschouwd. Een tevreden Prodi zei dat dit resultaat hem een mandaat geeft om zijn missie in alle sereniteit uit te voeren.
Prodi is er in 1996 al eens in geslaagd Berlusconi in het stof te doen bijten. Maar zijn regering hield het toen slechts twee jaar uit. Om deze keer min of meer verzekerd te zijn van succes zal hij wel een deal moeten sluiten met Bertinotti, wiens Rifondazione Comunista in het linkse kamp cavalier seul blijft spelen.
Premier Silvio Berlusconi toonde zich allerminst onder de indruk van het succes van zijn tegenstander. Deze voorverkiezing toont aan dat de enige manier waarop Prodi verkiezingen kan winnen, is door enkel de aanhangers van links te laten meedoen, liet Berlusconi droogjes weten. De belabberde toestand van de Italiaanse economie en het eeuwige geruzie in de rechtse coalitie hebben de regering van de premier echter veel van haar populariteit doen verliezen.
Volgens de meeste peilingen maakt centrumlinks een redelijk goede kans om hem volgend jaar van de macht te verdrijven. Maar de premier-mediamagnaat is vastberaden zijn vel duur te verkopen. Vorige vrijdag nog keurde de Kamer een omstreden kieswethervorming goed, die vooral rechts ten goede zou komen. De Senaat moet deze hervorming nog wel goedkeuren. Maar door de comfortabele meerderheid die de regeringscoalitie daar heeft, is dat eerder een formaliteit.
Een andere opsteker voor Berlusconi is het ontslag van Marco Follini als voorzitter van de christen-democratische UDC, die deel uitmaakt van de rechtse coalitie. Follini had zich in de meerderheid ontpopt tot de hevigste criticus van Berlusconi. Hij stapte dit weekend op na een mislukte poging zijn partijgenoten te overtuigen niet onder de banier van Berlusconi naar de verkiezingen te stappen.
Dit artikel verscheen oorspronkelijk op 24 oktober 2005 op het Romenieuws-archief.