Van van Dyck tot Bellotto – Luister aan het hof van Savoye
Van 22 februari tot 24 mei 2009
Turijn en Piemonte in de kijker
Italië en dan vooral de regio Piemonte staat binnenkort volop in de schijnwerpers in het Paleis voor Schone Kunsten in Brussel, ondermeer met de grote tentoonstelling “Da Van Dyck a Bellotto. Magnificenza alla Corte dei Savoia”. Onder de noemer ‘Lente in Turijn’ vinden nog meer Italiaans geïnspireerde activiteiten plaats. Na het succes van de tentoonstelling Ensor tot Bosch in 2005 slaan het Paleis voor Schone Kunsten en de Vlaamse Kunstcollectie in de lente van 2009 de handen opnieuw in elkaar. Dit keer met een derde partner: de Galleria Sabauda in Turijn, thuishaven van de prachtige kunstcollecties van het hof van Savoye. Het unieke samenwerkingsverband zet de aantrekkingskracht in de kijker die de Vlaamse meesters uitoefenden op de familie die Italië zijn allereerste koning schonk. In 2011 herdenkt Italië de 150ste verjaardag van de eenmaking of ‘Risorgimento’. Victor Emanuel II van Savoye lag mee aan de basis van deze historische gebeurtenis. Het maakte de regionale identiteiten er niet minder sterk op, zo blijkt uit dit Turijnse seizoen in het Paleis voor Schone Kunsten. Er wordt een ongeziene rijkdom uitgestald.
Op deze tentoonstelling kan je de meesterwerken ontdekken van Brueghel de Oude, Peter Paul Rubens, Antoon van Dyck en hun Italiaanse collega’s uit de 15de tot 18de eeuw. Bernardo Bellotto bijvoorbeeld, die van zijn leermeester Canaletto een fotografische blik erfde en schittert in ‘Zicht op Turijn vanuit de koninklijke tuin’. Het wordt wellicht de belangrijkste collectie van Vlaamse schilderkunst die ooit in Europa te zien was. Er worden ondermeer twee doeken van Rubens tentoongesteld die nooit eerder in België te zien waren. Eén zaal is volledig gewijd aan schilderkunst in de voetsporen van Caravaggio. De expo wordt vervolmaakt met een paar prachtig verluchte manuscripten uit de collectie van de Koninklijke Bibliotheek van België en een collectie waardevolle Brusselse wandtapijten.
In 2010 ontvangt de stad Turijn op haar beurt een selectie meesterwerken uit de verzamelingen van de kunstmusea van Brugge en Antwerpen. Een fraaie return voor de Vlaamse Kunstcollectie die haar wetenschappelijke expertise verleent aan de tentoonstelling in het Paleis voor Schone Kunsten. De tentoonstelling Da Van Dyck a Bellotto – Magnifi cenza alla Corte dei Savoia heeft plaats van 20 februari tot 24 mei 2009 in het grote gerenoveerde circuit van het Paleis voor Schone Kunsten van Brussel. Enerzijds vertelt ze de manier waarop de collecties van dit museum doorheen de geschiedenis tot stand zijn gekomen, anderzijds toont ze de aantrekking van de familie van Savoye tot de Vlaamse (maar ook Franse en Hollandse) schilderkunst. Ook de sporen die deze artistieke en culturele uitwisselingen tot op heden hebben achtergelaten in Europa, komen aan bod. Deze rijke erfenis illustreert op de best mogelijke manier de historische banden tussen de beide landen.
Het project in zijn geheel vormt een buitenkans, zowel voor België als voor Italië. Het kadert in een ruim samenwerkingsverband, waarbij de voornaamste Vlaamse musea betrokken zijn (de Vlaamse Kunstcollectie, bestaande uit het Koninklijk Museum voor Schone Kunsten in Antwerpen, het Museum voor Schone Kunsten in Gent en het Groeningemuseum in Brugge) samen met de Koninklijke Musea voor Schone Kunsten van België. De basisidee van dit ambitieuze partnerschap bestaat in het uitlenen van werken en in een belangrijke wetenschappelijke uitwisseling tussen de beide landen. Het Paleis voor Schone Kunsten presenteert in 2009 de meesterwerken uit de Galleria Sabauda, die na het Louvre, het Prado en het Kunsthistorisches Museum Wien een van de meest uitzonderlijke collecties van Vlaamse kunst ter wereld bezit.
Op zijn beurt zal de Galleria Sabauda in 2011, gebruik makend van de nieuwe behuizing in een gerenoveerde vleugel van het Palazzo Reale, een gote tentoonstelling organiseren met werken van Vlaamse meesters, uitgeleend door de Vlaamse Kunstcollectie. De conservators van de Galleria zullen deze in verband brengen met hun eigen schilderijen. Voor het Belgische publiek zal het hoe dan ook om een ontdekking gaan want de collecties van de Galleria Sabauda werden nooit eerder in België getoond. Gezien het belang van de werken die aan Italië worden uitgeleend in 2011, mag ook het Italiaanse publiek zich aan een tentoonstelling van zeer hoge kwaliteit verwachten.
Dit ambitieuze evenement kadert tevens in de voorbereidingen die de stad Turijn treft voor de festiviteiten naar aanleiding van de 150ste verjaardag van de eenmaking van Italië in 2011 (Turijn was van 1861 tot 1865 de eerste hoofdstad van het verenigde Italië). Het Paleis voor Schone Kunsten werkt nauw samen met het comité Italia 150 in Turijn, met de bedoeling dat Brussel in 2009 de enige plaats in Europa zou zijn waar de nationale festiviteiten in Italië worden aangekondigd. Op dit moment staat het programma nog niet volledig vast. Toch is er nu al een en ander bekend.
Paolo Conte en Gianmaria Testa zijn allebei uitstekende muzikanten en tekstdichters van Piemonte, maar tegelijk van gans Italië. Ook de Italiaanse jazzmuzikant Paolo Fresu, bekend om zijn kwaliteitsvolle jazz komt langs. Er worden tevens grote figuren uit de theaterwereld aangekondigd, zoals Pippo Delbono (voor Italië) of het Teatro di Dionisio en het Teatrino Clandestino (voor Piemonte), maar ook de dansers van de jonge Turijnse scene, die zowel in Turijn als in Brussel actief zijn, in nauwe samenwerking met het Torino Danza Festival. Er komt een samenwerking tussen het Koninklijk Belgisch Filmarchief en het Museo Nazionale del Cinema in Turijn rond Italiaanse klassiekers van de stomme film, geproduceerd in de allereerste filmstudio’s, nog vóór Cinecittà. Ook naoorlogse films met als politieke en industriële achtergrond de stad Turijn staan op het programma. Wat de prominente figuren uit de filmwereld betreft, is er een uitnodiging gestuurd naar regisseur Dario Argento, wiens films vaak de stad Turijn als achtergrond hebben.
Architect Renzo Piano werd uitgenodigd voor een voordracht rond gedurfde architecturale projecten in Turijn: de Intesa Sanpaolo-toren, het Lingotto-complex met de Pinacoteca Agnelli. Michelangelo Pistoletto komt een voordracht geven over zijn rol als stichtend lid van de Arte Povera. Er is een hommage voorzien aan klassieke auteurs zoals Cesare Pavese (100ste verjaardag van zijn geboorte) en Primo Levi. Uitgeverij Einaudi stelt een keuze voor van jonge Turijnse auteurs. Eén avond (6 maart) wordt helemaal opgebouwd rond het concept van Slow Food en de beroemde wijnkenner en chef Carlo Petrini. Vóór en na de voorstellingen zijn er verschillende degustaties van gerechten en wijnen uit Piemonte voorzien, dit met de bedoeling de rijke gastronomische traditie uit Piemonte op de voorgrond te plaatsen. In mei 2009, kort voordat de tentoonstelling op 24 mei sluit, wordt er nog een speciaal evenement voor de jeugd georganiseerd, in aanwezigheid van dj’s uit Piemonte.
Alle informatie over de tentoonstelling:
www.bozar.be
Alle informatie over ‘Lente in Turijn’ (programma wordt nog aangevuld):
www.bozar.be/activity
Oorspronkelijk gepubliceerd door de stichter van S.P.Q.R. op romenieuws.wordpress.com, op 7 januari 2009. Bekijk het origineel.