Met een recordopkomst van zowat 5.500 bezoekers was het tweejaarlijkse Gallo-Romeins weekend in Wervik op 5 en 6 oktober meer dan geslaagd. De organisatoren, de winnaars van onze Romulusprijs 2013, slaagden er voor de elfde keer in om de talrijke Romeliefhebbers uit binnen- en buitenland te verwennen. Jullie hebben eventjes moeten wachten op het verslag van S.P.Q.R. maar hierna lees en zie je (bijna) alles over dit fantastisch goed georganiseerde weekend. Onze Romulusprijs die dit jaar werd toegekend is meer dan verdiend.
Viroviacum, het hedendaagse Wervik, was een Romeinse nederzetting in de provincie Gallia Belgica. Viroviacum lag aan de heerweg Colonia Claudia Ara Agrippinensium (Keulen) – Gesoriacum (Boulogne-sur-Mer) en staat als Virovino vermeld op de Peutinger kaart (Tabula Peutingeriana) tussen Turnacum (Doornik) en Castellum Menapiorum (Kassel). Viroviacum werd waarschijnlijk al vóór onze jaartelling door de Romeinen gesticht bij een doorwaadbare plaats van de Leie, mogelijk bij een bestaande Menapische nederzetting. Bij de reorganisatie van Gallië door keizer Augustus kwam Viroviacum in het district van Kassel (Civitas Menapiorum) te liggen. De bloeiperiode van de agrarische nederzetting situeert zich in de tweede helft van de 1ste en de eerste helft van de 2de eeuw.
Viroviacum heeft nooit een omwalling gehad en waarschijnlijk stonden er enkel lemen gebouwen. Hierdoor zijn er ter plaatse relatief weinig vondsten gedaan, maar de opgegraven grafvondsten duiden wel op een zeer vroege bewoning: Viroviacum is één van de oudste Romeinse nederzettingen in het hedendaagse België. De plaats is ouder dan Atuatuca Tungrorum (Tongeren), maar Viroviacum was in de Romeinse tijd waarschijnlijk een baanpost (statio) of dorp (vicus), en dus geen stad zoals Atuatuca Tungrorum (Tongeren), Orolaunum (Aarlen) en Turnacum (Doornik).
Op 21 april 2013 werden de organisatoren gehuldigd door onze vereniging S.P.Q.R. en gingen welverdiend aan de haal met de begeerde Romulusprijs die jaarlijks wordt verleend aan een persoon of organisatie die Rome in onze contreien op de kaart zet.
S.P.Q.R. zond op 5 oktober een kleine delegatie uit om Viroviacum Romanum met een bezoek te vereren. Het eerste wat opviel bij de inkom was dat de Romulusprijs opgesteld stond op de ereplaats met de nodige commentaar en wij als leden van S.P.Q.R. door voorzitter Patrick Biesbroeck met alle honneurs werden verwelkomd.
De elfde editie van het tweejaarlijkse Gallo-Romeins weekend lokte zowel zaterdag als zondag enorm veel volk (5.500 betalende toeschouwers) naar het stadsdomein Oosthove in Wervik. Het publiek kwam van heinde en ver en bestond ook voor een groot deel uit scholieren, families en toeristen die de tribunes bevolkten. Tijdens deze twee dagen werd hetzelfde programma opgevoerd.
Eerst showde Legio XI in een historische tijdslijn de evolutie in kledij en uitrusting van de Romeinse legionair. Quintus Spurius Ligustinus (Bernard Van Daele, in 2010 ook al een Romuluslaureaat) zorgde voor deze en de volgende presentatie. Nadien was er de militaire parade van de Romeinse legioenen met de Ermine Street Guard uit Groot-Brittannië, een blikvanger die voor de eerste maal aanwezig was en het legioen Legio XI Claudia Pia Fidelis en nog enkele Franse legionairs. Deze groepen zijn gespecialiseerd in het onderzoek van het Romeinse leger en de reconstructie van Romeinse wapens en uitrusting en de Britse groep is om het in het Latijn te zeggen: nec plus ultra.
Na de optocht toonden deze legioenen in de aangrenzende weide hun schutterstalenten met katapulten, balistae en boogschutters, tot groot jolijt van de toeschouwers, maar minder van de fietsrecreanten op de dijk langs de Leie. Je zou anno 2013 maar eens geraakt moeten worden door een verdwaalde pijl van een Romeins legionair of bestookt worden met pompoenen en dikke uien weggeschoten uit katapulten. Hoe leg je dit uit als je thuiskomt?
Ondertussen sloegen Keltische stammen hun tenten, vuren, wapens en werktuigen op in een Keltisch dorp. Kinderen konden er spelletjes spelen, de ambachtslui sloegen aan het weven, spinnen, pottenbakken, juweelontwerpen, snoep maken, smeden van helmen en wapens en natuurlijk diende ook de innerlijke mens te worden versterkt met brood, worsten, Romeinse slaatjes en veel mulsum en bier.
In de namiddag werd een handelsconflict tussen Kelten en Spartanen (?) uitgebeeld. Wat die Spartanen daar kwamen doen, weet ik niet, maar waarschijnlijk waren er enkele Spartaanse uniformen op overschot en was het toneeltje gauw gemaakt. Een partijtje speerwerpen, boksen,, worstelen om het lot van een plaatselijke maagd en het handelsgeschil was weer van de baan en alles werd opnieuw rust en peis. Enkele minuten later volgde een modeshow waarin een Romein en een Romeinse in hun ondergoed werden opgevoerd en volledig gekleed, versierd en gekapt, klaar om naar het Forum te trekken.
Ondertussen hadden onze legionairs ook de innerlijke mens versterkt door voor de schermen een brij van erwten en spek klaar te maken in hun kookpotten en daarna achter de schermen in de cantina de broodjes ham, kaas en americain met liters bier te verzwelgen. Zij waren dus gewapend om de show van ’s morgens nog eens op te voeren en de dag sloot af rond 18 uur met de Kelten die nog een offerfeest plachten voor de weergoden die ervoor zorgden dat de eerste dag zonnig en zonder regen afsloot. Iedereen dus klaar voor de grote barbecue voor de deelnemers en organisatoren.
Voor wat deze mensen neerzetten is het duidelijk dat de Romulusprijs dit jaar meer dan verdiend is en ook de Kiwanisclub deed er op de valreep nog een prijsje bij. Serviceclub Kiwanis Wervik reikt zijn tweejaarlijkse Cultuurprijs uit aan Viroviacum Romanum, de organisator van het Gallo-Romeins weekend. “De vereniging weet het Gallo-Romeins verleden van de streek op een boeiende manier levend te houden”, verklaart voorzitter Francis Develter van Kiwanis. Deze prijsuitreiking vond plaats tijdens het Gallo-Romeins weekend. (tekst: Leo De Brabandere).
Oorspronkelijk gepubliceerd door de stichter van S.P.Q.R. op romenieuws.wordpress.com, op 21 oktober 2013. Bekijk het origineel.