De wijk Garbatella in Rome, bij veel toeristen nauwelijks bekend, krijgt een gloednieuw park. Het gaat om een terrein dat er al vele jaren verlaten bij ligt en waar het onkruid welig tiert en ook het vandalisme niet wordt geschuwd. Een enorm hekwerk rond het terrein moet er theoretisch de honden weg houden. Het gebied werd door het stadsbestuur aangekocht in 2007 met de bedoeling er een park en een ondergrondse parkeergarage te bouwen. In totaal gaat het om een oppervlakte van 41.916 m², gelegen tussen de Via Cristoforo Colombo, vlakbij het palazzo della Regione Lazio, de Via Rosa Raimondi Garibaldi en de Via Mario Drago Mazzini. Momenteel is dit een minder fraaie buurt van de wijk maar daarin komt dus hopelijk snel verandering.
In de omgeving zijn de jongste jaren verscheidene groene zones verdwenen, het werd dus hoog tijd dat ook deze buurt terug kan beschikken over een in de stad zo noodzakelijke groene long. Eerder al plantten buurtbewoners er symbolisch enkele boompjes. De aanleg van het Parco di Via Rosa Raimondi Garibaldi zoals het toekomstige park vermoedelijk zal worden geheten kost 982.000 euro. Het project omvat de volledige heraanleg van het terrein, inclusief een irrigatiesysteem, fotovoltaïsche verlichting, een fontein en een speeltuin voor de kinderen. In de onmiddelijke omgeving wordt ook nieuw straatmeubilair voorzien, worden de parkeerplaatsen heraangelegd, komen er nieuwe wandelpaden en bomen, evenals een kunstmatige heuvel om de geluidshinder te beperken.
De Garbatellawijk is nog vrij jong en ontstond officieel op 18 februari 1920. De inwoners hebben de voorbije 90 jaar gezien hoe hun buurt groeide zonder al te veel te raken aan de oorspronkelijke architectuur, al hebben speculanten in de jaren zeventig wel een aantal gebouwen afgebroken om er appartementen neer te zetten. Garbatella is geïnspireerd op de visie en de tuinstedenstijl van de Britse stedenbouwkundige Ebenezer Howard maar is volledig gerealiseerd door Italiaanse architecten. Garbatella bevindt zich op een glooiend terrein waar je aangenaam kan wandelen en is zeker een bezoek waard.
Kleine en grotere authentieke huizen uit het begin van de vorige eeuw, trappenpartijen, een drinkfonteintje en heel wat groen. Zo moet een aanzienlijk deel van de Romeinse buitenwijken er lang geleden hebben uitgezien en zo ziet het er hier, in Garbatella, vandaag nog altijd uit. Alleen de televisie- en schotelantennes en graffiti op de muren doen je beseffen dat de tijd hier grotendeels heeft stilgestaan maar toch niet helemaal.
Garbatella – sommigen vinden het zonder meer de mooiste wijk van Rome – is alleszins een stukje springlevend Romeins erfgoed. Heel wat vroegere en hedendaagse filmmakers hebben hier inspiratie opgedaan en gebruikten de wijk als decor voor hun verhaal. Hier praten buurtbewoners met elkaar, vertellen ze zittend in een stoel voor hun deur over hun dagelijkse beslommmeringen en staan ze de zeldzame toerist vriendelijk te woord. In kleine, vaak goed verborgen restaurantjes, betaal je een maaltijd zowat de helft van wat die in het centro storico kost.
De eerste architecten van de wijk, Gustavo Giovannoni en Innocenzo Sabbatini, later bijgestaan door Costantino Costantini, Marcello Piacentini, Mario De Renzi, en Nori, doopten hun stijl Barocchetto. Ondanks het feit dat de wijk niet zo heel groot is, valt er toch wel wat te zien. Je kan er ondermeer een paar opmerkelijke kerken bezoeken en in het openbare park, de voormalige wijngaard Serafini, bevindt zich de ingang naar de catacomben van Commodilla, met een klein kerkje uit het einde van de 4de eeuw en een begraafplaats. Tot de meer moderne realisaties behoort de Fontana di Carlotta – die voortdurend te lijden heeft van graffiti – maar dat is een plaag die ook andere Romeinse buitenwijken teistert.
Garbatella behoort tot het stadsdeel Municipio XI, waarvan ook Ostiense, Valco San Paolo, Navigatori, Tor Marancia, Tre fontane, Grottaperfetta, Appia Antica Nord, en Appia Antica Sud deel uitmaken. De wijk is gebouwd tussen 1920 en 1940. Een deel ervan bestaat uit stervormige appartementgebouwen, aan de rand staan twee opmerkelijke appartementgebouwen waarin een openbare hal en een bioscoopcomplex zijn geïntegreerd. Voor de rest lijkt het er een beetje op alsof de ontwerpers midden in de stad een dorp wilden ontwikkelen.
Er zijn veel open binnenhoven, balkons, en overal bevinden zich trappen en smalle straatjes, inclusief het traditionele omhooggehangen wasgoed, waardoor je je eerder in Zuid-Italië waant dan in Rome. Louter stedenbouwkundig is Garbatella beslist een boeiende ervaring, maar bouwkundig zijn grote delen van het gebied helaas verwaarloosd, al is daarin de laatste tijd weer wat beterschap vast te stellen. Veel vooroorlogse sociale woningen zijn gedurende lange tijd nauwelijks onderhouden geweest. De huurstop die na de oorlog lange tijd is toegepast zorgde voor verwaarlozing. Gelukkig is de jongste jaren een lichte ommekeer merkbaar. Een initiatief zoals het nieuwe park is hier dan ook meer dan welkom.
Oorspronkelijk gepubliceerd door de stichter van S.P.Q.R. op romenieuws.wordpress.com, op 25 augustus 2010. Bekijk het origineel.