De universiteit La Sapienza in Rome reikt een eredoctoraat uit aan Sofia Corradi (86), in onderwijskringen veel beter bekend als Mamma Erasmus. Zij heeft in 1987 het befaamde Erasmus-programma voor de uitwisseling van studenten tussen verschillende Europese landen bedacht en in gang gezet.
Dankzij Sofia Corradi hebben miljoenen studenten uit heel Europa al meer dan dertig jaar kunnen genieten van het unieke uitwisselingsprogramma, dat voor velen niet alleen een rijke studie- en levenservaring, maar soms ook een nieuw leven en een nieuwe carrière betekende.
Niet zelden leverde het Erasmusprogramma ook nog een buitenlands lief op, al was dat oorspronkelijk natuurlijk niet meteen de bedoeling.
Foto: Sofiacorradi.eu
Het eredoctoraat wordt uitgereikt op dinsdag 20 april om 11 uur in de Senaatszaal van de universiteit. Corradi krijgt de titel in Sociale psychologie, Ontwikkelings- en onderwijsonderzoek.
Rector Antonella Polimeni, die vorig jaar zelf nog het nieuws haalde door als eerste vrouw in de eeuwenoude geschiedenis van La Sapienza de rectorverkiezingen te winnen, zal de plechtigheid openen.
Daarna volgen toespraken van Fabio Lucidi, de decaan van de Facoltà di Medicina e psicologia e l’elogio (Faculteit Geneeskunde en Psychologie) en Pietro Lucisano, coördinator van de doctoraatsopleiding Ricerca educativa e psicologia dello sviluppo (Onderwijsonderzoek en Ontwikkelingspsychologie).
Via een live-streaming verzorgt Sofia Corradi zelf een lectio magistralis met als onderwerp Da studentessa di Giurisprudenza a mamma Erasmus (Van rechtenstudent tot moeder Erasmus).
Het evenement valt samen met de 718ste verjaardag van de oprichting van het Studium Urbis (die de basis vormde voor de latere Sapienza-universiteit) en omvat ook de première van een videodocumentaire over de geschiedenis van La Sapienza vanaf 1303 tot de inhuldiging van het eerste gebouw.
Vandaag wordt het Erasmusprogramma in het hoger onderwijs over de hele wereld als iets vanzelfsprekends beschouwd, maar dat was het in de studentenjaren van Sofia Corradi allesbehalve.
Foto: sofiacorradi.eu
Corradi had in 1957 zelf een negatieve ervaring toen ze na als jonge studente uit Rome na een studiejaar aan de Columbia University in New York terugkeerde in Italië en daar tevergeefs om de erkenning vroeg van de examens die ze in het buitenland had afgelegd.
Als kind van twee kosmopolitische en welstellende ouders kreeg ze in 1957 de kans om een wereldburger te worden door als vierdejaarstudente rechten aan La Sapienza een jaar in de Verenigde Staten te gaan studeren.
Die studie volbracht ze met glans, maar bij haar terugkeer in Italië kreeg ze van een griffier op de universiteit te horen: Waarom zouden we een diploma geven aan iemand die haar tijd besteedt aan het maken van wereldreizen?
In een boek dat ze in 2015 schreef zou ze die uitspraak omschrijven als één van de grootste vernederingen in haar leven. Acht maanden later zou Sofia Corradi haar drie ontbrekende examens opnieuw met succes afleggen en in Italië alsnog de titel van doctor in de rechten halen.
Foto: sofiacorradi.eu
Ze besefte echter al snel dat de ervaring van het buitenlandse academiejaar in het buitenland niet voor niets was. Ze had de jobs maar voor het uitkiezen en kreeg volop aanbiedingen van grote bedrijven en advocatenkantoren.
Sofia Corradi koos er echter voor om in de universitaire omgeving te blijven werken. Haar missie was vanaf de eerste werkdag duidelijk: ervoor zorgen dat iedereen, ook wie minder welstellend is, de kans kan krijgen om een studiereis naar het buitenland te maken zoals zij deed.
De strijd zou dertig jaar lang duren en er moest een enorm aantal bureaucratische obstakels worden overwonnen, maar het eindigde ermee dat Sofia Corradi in 1987 kon uitpakken met het eerste Erasmus-programma in Europa.
Foto: Rino Barillari
Het acroniem Erasmus (European Action Scheme for the Mobility of University Students) doet door een gelukkig toeval denken aan de Nederlandse humanist en filosoof Desiderius Erasmus (1467-1536) die in de vijftiende en de zestiende eeuw door Europa trok om zijn kennis te verruimen.
Zelfs in 1987, dertig jaar na Corradi’s Amerikaanse studie-ervaring, was een interuniversitaire uitwisseling van studenten niet evident. De Europese Unie bestond nog niet. De oostelijke Europese landen zaten nog achter de Berlijnse Muur die pas twee jaar later zou vallen en de eenheidsmunt was een verre droom.
Toch begonnen studenten uit heel Europa al gauw gebruik te maken van de kans om aan een universiteit in een ander land hun studie af te ronden, waarbij de daar behaalde resultaten in hun thuisland volledig werden erkend. De kennismaking met andere culturen en tradities dan die van henzelf zou al gauw een grote meerwaarde blijken. Vandaag is het Erasmusprogramma niet meer weg te denken.
Sinds het programma op gang kwam en steeds meer succes kende, staat Sofia Corradi bij velen bekend als Mamma Erasmus, een vriendelijke bijnaam die haar toewijding weerspiegelt om een intercultureel model van studie en leven te creëren dat een stimulans en motivatie is voor de nieuwsgierige burgers van het Europa van de toekomst.
Foto: Rino Barillari
Sinds 1987 zijn meer dan vijf miljoen studenten naar Europese universiteiten gereisd. Het heeft de levenservaring verruimd en vele jongeren dichter bij het concept van Europa gebracht, dat wordt gezien als een interculturele ruimte voor uitwisseling en debat.
In 2014 werd het bestaande Erasmusproject uitgebreid en geherfinancierd als Erasmus Plus. Dat is een nieuw internationaal mobiliteitsprogramma, een soort Erasmus 2.0, dat de grenzen van het voorgaande project verlegde.
Er zijn tot nu toe meer dan tien miljoen mensen en ongeveer 69.000 organisaties bij betrokken, waaronder universiteiten en instellingen voor hoger onderwijs in 33 landen.
Oorspronkelijk gepubliceerd door de stichter van S.P.Q.R. op romenieuws.wordpress.com, op 19 april 2021. Bekijk het origineel.