Rustig een kijkje nemen in de Sixtijnse kapel is er meestal niet bij, als je enkele dagen in Rome bent. Tijdens je eerste bezoek aan de stad heb je er soms zelfs geen tijd voor omdat Rome te overweldigend is. Bovendien is het in de Capella Sistina altijd bijzonder druk, mag je er geen foto’s maken en krijgen mensen die er te lang blijven rondhangen het vriendelijke verzoek op te hoepelen. Het Vaticaan heeft echter een prachtige applicatie online gezet, waarmee je, weliswaar virtueel vanaf je computerscherm, in alle rust een bezoek kan brengen aan de Sixtijnse kapel. Je kan zeer gedetailleerd inzoomen op de wereldberoemde fresco’s in het plafondgewelf die Michelangelo tussen 1508 en 1512 schilderde. Met behulp van je computermuis kan je alle hoekjes en kantjes van de kapel verkennen en rondzweven van plafond tot vloer. Voor één keer heb je de hele ruimte voor jezelf, zonder toeristen.
Ook de website Halta Definizione biedt een soortgelijke kijk op enkele beroemde meesterwerken, waaronder Het Laatste Avondmaal van Leonardo da Vinci en de plafondschildering van Andrea Pozzo in de Sant’Ignaziokerk (aan de Piazza Sant’Ignazio) in Rome. Ook dit fresco kan je tot in de allerkleinste details bekijken. Er werd een digitale foto online geplaatst van maar liefst zestien miljard pixels groot. Een doorsnee digitale camera zoals de doorsnee toerist gebruikt moet het doen met ‘slechts’ vijf tot twaalf miljoen pixels. Op de site kan je inzoomen op zeer kleine details, tot een vierkante millimeter. De foto werd gemaakt om kunstexperts en -liefhebbers toe te laten het werk tot in de kleinste bijzonderheden te bestuderen. Ook enkele andere objecten, waaronder Het Laatste Avondmaal van Leonardo da Vinci en de Sindone, de lijkwade van Turijn, zijn op dezelfde site op deze manier te bekijken en te bestuderen.
De kerk van Sant’Ignazio di Loyola in Campo Marzio (kortweg: de Sant’Ignazio) is één van de belangrijkste barokkerken van Rome. Ze hoort bij het Collegio Romano, één van de gebouwen van de Pontificia Università Gregoriana. De fraaie kerk bevindt zich in hartje Rome op het kleine, charmante Piazza Sant’Ignazio, op zich ook al een bezoek waard. Oorspronkelijk was op deze kerk een koepel voorzien maar die werd nooit gebouwd omdat hij het licht uit de bibliotheek van een naburig klooster zou wegnemen. In werkelijkheid zou er niet voldoende geld geweest zijn. In de plaats daarvan is er nu in de kerk een volkomen fictieve koepel te zien. Door een ingenieuze beschildering van het plafond met een magnifiek effect van trompe-l’oeil lijkt het echter alsof er wel een koepel aanwezig is: een fraai voorbeeld van schijnarchitectuur, eveneens van de hand van Andrea Pozzo. Wie van achter uit de kerk naar voren loopt en omhoog kijkt, ziet als het ware de zuilen van de koepel zich verlengen. Best ga je op de ronde steen ongeveer halverwege het middenschip staan. Op dit punt in de kerk is het alsof er zich echt een een koepel boven het hoofdaltaar bevindt terwijl de ruimte in werkelijkheid volkomen vlak is.
De Sant’Ignazio werd gebouwd in de loop van de zeventiende eeuw, op de plek waar vanaf 1566 een andere kerk stond, te weten de SS. Annunziata. Die Annunziata-kerk bleek te klein voor het aantal studenten aan het Collegio Romano en werd op bevel van paus Gregorius XV afgebroken om plaats te maken voor een grotere kerk. De nieuwe kerk werd vernoemd naar de in 1622 heilig verklaarde Ignatius van Loyola, stichter van de Jezuïetenorde. Architecten waren ondermeer Orazio Grassi en Carlo Maderno, die zich baseerden op plannen van Domenichino. De gevel van de kerk is gebouwd in travertijn, een in Rome veelgebruikte steensoort. De kerk van Il Gesù, de nabij gelegen hoofdkerk van de Jezuïetenorde, fungeerde als model voor de Sant’Ignazio en werd ontworpen door Allessandro Algardi.
De Sant’Ignazio is een éénbeukige kerk, met zijkapellen. Ook het interieur ademt een erg barokke sfeer uit en is in Rome bekend vanwege de uitstekende akoestiek. In de kerk worden dan ook veel concerten gegeven. Als je binnenkomt kan je, nog voor het bereiken van de pseudo-koepel, genieten van de voormelde enorme plafondfresco van Andrea Pozzo, de Triomf van Ignatius. Het werk dateert uit 1685. Ook hier werd met trompe-l’oeil gewerkt en je bent er een tijdje mee bezig om dit fantastische schouwspel in je op te nemen. In het linker dwarsschip, vooraan in de kerk, vind je ook het graf van de heilig verklaarde Sint-Jan Berchmans (1599-1621) uit Diest (België), bij ons geen onbekende naam.
De jezuïet Andrea Pozzo (Trento 30 november 1642 – Wenen 31 augustus 1709) was behalve een van de belangrijkste Italiaanse schilders van de barok, ook architect en theoreticus. Hij vestigde zich in 1665 in Milaan en arriveerde in 1681 in Rome. Hier ontstond zijn hoofdwerk, de beschildering van absis en plafond in de Sant’Ignazio dat zoals gezegd een hoogtepunt van de illusionistische schilderkunst vormt. In 1704 vertrok Pozzo naar Wenen, waar hij o.m. de verbouwing van de Jesuitenkirche ter hand nam en waar hij mede door zijn fresco’s in het paleis Liechtenstein grote invloed heeft uitgeoefend op de decoratieve schilderkunst. Zijn theoretisch werk ‘Perspectiva pictorum et architectorum’, gepubliceerd in 1693, over perspectiefleer en toneelbouwkunst werd tot in de negentiende eeuw geraadpleegd en in vele talen, waaronder het Chinees, vertaald.
http://www.vatican.va/various/cappelle/sistina_vr/index.html
http://www.haltadefinizione.com/
Oorspronkelijk gepubliceerd door de stichter van S.P.Q.R. op romenieuws.wordpress.com, op 26 april 2010. Bekijk het origineel.