Een ontmoeting met Claudia Cardinale

Lichte, scherpe silhouet van de Lupa Capitolina, gebruikt als vervangfoto

In het midden van de jaren ’60 is Claudia Cardinale nog geen dertig jaar oud, maar al populairder dan haar illustere landgenoot Marcello Mastroianni. Niet verwonderlijk, aangezien ze op dat moment al had samengewerkt met Mario Monicelli, Pietro Germi, Abel Gance, Luchino Visconti en Federico Fellini. Op 6 oktober om 20 uur komt Claudia Cardinale naar België en kan je haar ontmoeten. De Italiaanse actrice zal in het Paleis voor Schone Kunsten in Brussel persoonlijk de film Il Gattopardo voorstellen, het meesterwerk van Luchino Visconti. Het gaat om de digitale gerestaureerde versie van deze film uit 1963. Na een interview met de actrice wordt de film geprojecteerd in originele versie met Franse ondertitels. Kaarten voor dit evenement kosten 10 euro en kunnen hier worden besteld.

Il Gattopardo (De Tijgerkat) is gebaseerd op het gelijknamige werk van Giuseppe Tomasi di Lampedusa. De film beschrijft het machtsverval van een aristocratische familie op Sicilië gedurende de jaren 1861-1863, tijdens de Italiaanse nationalistische revolutie (Il Risorgimento) waarvan Giuseppe Garibaldi de voorman was. In de hoofdrollen zie je Burt Lancaster, Claudia Cardinale en Alain Delon.

De film sleepte in 1963 de Gouden Palm voor ‘beste film’ tijdens het filmfestival van Cannes in de wacht. De film werd in dat jaar ook bekroond met de Premi David di Donatello voor de beste productie en de zilveren medailles in 1964 van de Sindacato Nazionale Giornalisti Cinematografici Italiani voor de beste fotografie en kleur, het beste kostuumontwerp en de beste regie.

De Premi David di Donatella zijn de nationale Italiaanse filmprijzen. De Davids worden sinds 1956 jaarlijks uitgereikt in Rome door de nationale filmacademie Accademia del Cinema Italiano. De prijzen zijn vernoemd naar de David van Donatello, een beroemd bronzen standbeeld van David door de vijftiende-eeuwse Italiaanse beeldhouwer Donatello. De winnaars krijgen een miniatuurversie van het standbeeld mee naar huis.

Don Fabrizio, prins van Salina, is een levenskrachtige veertiger die met zijn familie en zijn biechtvader ieder jaar – revolutie of geen revolutie – heen en weer reist tussen zijn zomerverblijf op het land en zijn stadspaleis in het stadje Donnafugata bij Ragusa in Zuid-Sicilië. Zijn voornaamste tijdverdrijf is de jacht, al interesseert hij zich ook voor sterrenkunde. Hij discussieert met zijn biechtvader over de opkomende nieuwe orde en de gevolgen daarvan voor de adel.

Zijn biechtvader heeft daarover zijn eigen zorgen en vertrouwt er niet op dat in een liberale seculiere staat de bourgeoisie de armenzorg van de kerk zal kunnen en willen overnemen. Tegelijk probeert hij Don Fabrizio te vermanen, die wegens een onbevredigend huwelijk buiten de deur vertier zoekt. De prins probeert op zijn beurt zijn neef Tancredi Falconeri ervan te weerhouden deel te nemen aan Garibaldi’s veldtocht, maar Tancredi weet zijn oom te overtuigen met de sleutelzin ‘Alles moet veranderen om alles bij het oude te houden’ (Tutto deve cambiare affinché non cambi niente), dat wil zeggen: de adel kan haar positie alleen behouden door mee te gaan met de tijd.

Het Koninkrijk der Beide Siciliën van de Bourbons gaat ten onder. Tancredi neemt dienst bij de troepen van koning Victor Emanuel II van het zich verenigende Italië. Concetta, de oudste dochter van Don Fabrizio, is verliefd op Tancredi, maar de prins acht haar niet geschikt als partner, juist vanwege de grote toekomst die hij Tancredi toedenkt.

Hij lijkt in te zien dat de dagen van feodale heerschappij voorbij zijn. Bovendien is Concetta niet rijk genoeg: ze zal haar erfenis immers moeten delen met haar zes broers en zusters. Daarop volgt de memorabele entree van Angelica, rol van Claudia Cardinale, de enige erfdochter van Don Calogero Sedara, de rijke burgemeester van eenvoudige komaf van Donnafugata. Met haar verblindende schoonheid doet zij Tancredi Concetta snel vergeten.

In een referendum – wellicht de ultieme vernedering voor een aristocraat – stemmen de Sicilianen voor aansluiting bij de nieuwe Italiaanse staat van koning Victor Emanuel. Opmerkelijk is dat heel Donnafugata hetzelfde stemt als Don Fabrizio, dus voor aansluiting, althans volgens de telling van de burgemeester. Eén van de pachters van Don Fabrizio vertelt hem later dat hij tegen de Italiaanse eenwording heeft gestemd. De oude loyaliteiten, die de Risorgimento’ (wederopstanding) zo moeizaam maken, komen daarbij duidelijk tot uiting.

Bovendien blijkt Tancredi, zodra de nieuwe orde een feit is, Garibaldi toch maar een roverhoofdman te vinden. Hij heeft politieke ambities en vindt het, heel opportunistisch, goed als het leger snel zal afrekenen met Garibaldi en zijn roodhemdige strijders. Tijdens een schitterend gefilmd bal overdenkt Don Fabrizio de loop der dingen, zowel in de samenleving als voor hem persoonlijk. Als man van middelbare leeftijd ziet hij met weemoed de opkomst van een jongere generatie, voor wie de dood nog zo ver weg is.

Claudia Cardinale werd op 15 april 1938 geboren in Tunesië maar haar beide ouders waren van Siciliaanse afkomst. In 1957 won zij een lokale schoonheidswedstrijd. De hoofdprijs was een bezoek aan het filmfestival van Venetië, waar zij werd ontdekt door haar latere echtgenoot Franco Cristaldi. Zij maakte haar debuut in 1958 met de film Goha, in datzelfde jaar gevolgd door I Soliti ignoti.

In de jaren ’60 speelde zij in vele Italiaanse films, waaronder Rocco e i suoi fratelli (1960), 8½ (1963) van Federico Fellini en Once Upon a Time in the West (1968) van Sergio Leone. Haar filmcarrière is indrukwekkend. In totaal speelde ze in 113 films. Hoewel zij aanvankelijk werd gecast als sekssymbool, groeide zij uit tot een internationaal gerespecteerd actrice. In 2000 werd ze vanwege haar bekendheid benoemd tot Unesco Goodwill Ambassadeur, waarmee ze de taak op zich nam vrouwenrechten te bevorderen.

Tickets verkrijgbaar zolang de voorraad strekt via deze link.

Oorspronkelijk gepubliceerd door de stichter van S.P.Q.R. op romenieuws.wordpress.com, op 25 september 2014. Bekijk het origineel.