Duizenden manuscripten uit de Griekse en Romeinse oudheid die sinds lang niet meer konden worden ontcijferd, zijn nu door het gebruik van een nieuwe techniek opnieuw leesbaar. Wetenschappers ontdekten na enkele dagen al onbekende werken van onder meer Sophocles en Euripides en andere grote namen uit de antieke geschiedenis. Het gaat om een collectie van Griekse en Romeinse geschriften die meer dan een eeuw geleden werd ontdekt in Egypte. Deze Oxyrhynchus Papyri bevatten in totaal meer dan 400.000 fragmenten en vormen de grootste verzameling aan klassieke geschriften ter wereld. Ze worden bewaard in een bibliotheek van de universiteit van Oxford.
Het merendeel ervan was echter onleesbaar omdat vele fragmenten aangetast waren door onder meer de tijd en het licht. Maar wetenschappers van de universiteit van Oxford en Brigham Young (Utah) slaagden erin om de verweerde documenten opnieuw leesbaar te maken. Ze gebruikten daarvoor een nieuwe fotografische techniek die gebaseerd is op satelliettechnologie. De fragmenten, die tussen glas bewaard werden, reageerden op infrarood licht, waardoor de verdwenen inkt opnieuw zichtbaar werd.
Tijdens de voorbije dagen ontdekten classici uit Oxford zo al werken van Sophocles, Euripides en andere grote namen uit de antieke geschiedenis. Van Sophocles werden er stukken gevonden uit Epigonoi, een tragedie die al lang verloren was. Ook las men een gedicht van Archilochos, een latere opvolger van Homeros, die de gebeurtenissen beschrijft die leidden tot de Trojaanse oorlog. De wetenschappers verwachten dat ze ook nog werken van Ovidius en Aeschylus zullen vinden en exemplaren van de evangeliën die al meer dan tweeduizend jaar zoek zijn. Volgens de academici kan deze ontdekking ertoe leiden dat de kennis van de Griekse en Romeinse wereld met twintig procent vermeerderd wordt. Sommigen onder hen voorspellen zelfs “een tweede renaissance”. Professor Dirk Obbink, die het project leidde, zegt dat het materiaal alleszins een nieuw licht zal werpen op ieder aspect van het leven in de klassieke wereld.
Maar voor het zover is, wordt het een huzarenstukje om alles op de juiste plaats te krijgen. De fragmenten vormen nu nog een grote puzzel die opnieuw moet gelegd worden. Als er stukjes ontbreken, moeten die gevonden worden in citaten bij latere auteurs en door grammaticale analyse. Als alle fragmenten gelezen zijn, schat men dat het nieuwe materiaal ongeveer vijf miljoen woorden zal toevoegen aan de reeds gekende geschriften.
Dit artikel verscheen oorspronkelijk op 24 mei 2005 op het Romenieuws-archief.