Nog tot 5 april 2010 kan je in het Museo della Civiltà Romana een bezoek brengen aan een tentoonstelling die is opgebouwd rond de fascinerende machines en uitvindingen die in het oude Rome werden gebruikt. De technologie van de Romeinen liet hen toe om bruggen en gebouwen neer te zetten die zelfs vandaag nog verbazing wekken. Maar hun apparaten en uitvindingen lieten hen ook toe hun macht uit te breiden en die in een groot deel van het huidige Europa en Noord-Afrika gedurende lange tijd te behouden. De tentoonstelling Machina. Tecnologia dell’Antica Roma onthult voor het eerst de geheimen van de machines die hebben bijgedragen tot de uitbouw en exploitatie van het Romeinse Rijk. Een bezoek meer dan waard. Bij de expo hoort ook een fraaie catalogus van 296 pagina’s. De tentoonstelling is samengesteld door Rita Correnti Percivalli, voorzitter van de Associazione Culturale Piazza Duomo. Na Rome vertrekt de tentoonstelling op reis naar andere Italiaanse steden. Vanaf 2010 begint ze aan een buitenlandse tour. Of de ‘macchina’ uit het Oude Rome in de toekomst ook naar België of Nederland arriveren is nog niet bekend.
De expo toont meer dan 100 voorbeelden van fraaie Romeinse technologie, netjes verdeeld tussen originele archeologische vondsten, reconstructies, virtuele machines en mechanismen en schaalmodellen. Sommige stukken zijn afkomstig uit de eigen collectie van het Museo della Civiltà Romana, andere zijn geleend. Een aantal vondsten waren nooit eerder te zien. Op een wetenschappelijk verantwoorde en boeiende manier worden de technologische principes en de werking en wendbaarheid van de machines uitgelegd.
De tentoonstelling is opgebouwd volgens een aantal thema’s, zoals de meting van tijd en ruimte, gebouwen en technologie, hydraulische technologie, militaire toepassingen, technologie in communicatie en vervoer, medische technieken, toepassingen in de metallurgie en timmerwerk, technieken in glas en klei, technologie in de landbouw en technologische toepassingen in muziekinstrumenten en de vrijetijdssector. Entertainment in het Oude Rome dus. Ook het strategische belang van technologie voor de ontwikkeling van het Rijk wordt geanalyseerd.
Het Museo della Civiltà Romana (Museum van de Romeinse Beschaving), is gelegen in de wijk EUR en toont een overzicht van de beschaving van het Romeinse Rijk en in het bijzonder die van de stad Rome in de Oudheid. Het omvat meer dan 4.000 reconstructies van monumenten en modellen in gips, albast en kunststof. De afgietsels zijn afkomstig uit musea van overal ter wereld. De collectie maar ook de archieven met foto’s en tekeningen zijn van onschatbare documentaire waarde, zowel met betrekking tot de instandhouding van de oorspronkelijke afbeelding van de monumentale werken, waarvan de originelen vaak zijn aangetast door luchtvervuiling, maar ook didactisch, naar het onderwijs toe, omdat werkelijk elk aspect van de Romeinse cultuur en de Romeinse beschaving aan bod komt. Het museum omvat in totaal 59 afdelingen, waarvan er momenteel 24 toegankelijk zijn. Het museum wordt nog steeds verder uitgebouwd en integreert geleidelijk aan steeds meer moderne technologische snufjes om een aangenaam bezoek te garanderen.
Het museum is gegroeid uit een tentoonstelling van modellen van Romeinse gebouwen, die in 1911 in de Thermen van Diocletianus werd georganiseerd, dit ter gelegenheid van het 50-jarig bestaan van de Italiaanse Staat. De samensteller van deze tentoonstelling was de Italiaanse archeoloog Rodolfo Lanciani (1845-1929). In de fascistische periode, waarin de grandeur van het Romeinse Rijk breed werd uitgemeten, kreeg de collectie met modellen tot twee keer toe een nieuwe locatie toegewezen, met als bekendste locatie het Palazzo delle Esposizioni aan de Via Nazionale, waar in 1937 een tentoonstelling werd gehouden ter gelegenheid van de viering van het 2000ste geboortejaar van keizer Augustus. Na deze laatste tentoonstelling werd beslist de collectie met modellen een definitieve plaats te geven op het terrein waar Mussolini de grote Wereldtentoonstelling van 1942 wilde houden: de Esposizione Universale di Roma (EUR).
Het gebouw voor het Museo della Civiltà Romana werd als gevolg van de oorlogsomstandigheden echter niet afgewerkt. Ook de Wereldtentoonstelling zelf heeft om dezelfde reden nooit plaatsgevonden. Na de oorlog werd alsnog besloten het museum verder af te bouwen: in 1952 opende het reeds gedeeltelijk en sinds 1955 is het permanent open. De collectie van het museum bestaat voornamelijk uit afgietsels en gipsmodellen van beroemde monumenten, zoals van de Zuil van Trajanus. Het hoogtepunt van de collectie wordt echter gevormd door de bekende Il Plastico, een model van Rome dat de stad weergeeft aan het begin van de 4de eeuw na Chr. De maquette, op een schaal van 1:250, is gemaakt door de Italiaanse archeoloog/architect Italo Gismondi. Hij heeft er aan gewerkt van 1935 tot 1971. Een tweede en kleinere maquette van Gismondi toont Rome in de Republikeinse tijd.
MACHINA. Tecnologia dell’Antica Roma
Tot 5 april 2010 in het Museo della Civiltxà Romana
Piazza Giovanni Agnelli 10 – EUR-wijk, Rome
Toegang tot de tentoonstelling (inclusief het Museo della Civiltà Romana): 9 euro
Toegang tot de tentoonstelling, het museum, het Planetario en het Museo Astronomico: 11 euro.
Open van 9 tot 14 uur, op zaterdag en zondag van 9 tot 19 uur, maandag gesloten.
Tickets verkrijgbaar tot 1 uur voor sluiting.
www.museociviltaromana.it
www.piazzaduomo.org
Oorspronkelijk gepubliceerd door de stichter van S.P.Q.R. op romenieuws.wordpress.com, op 28 januari 2010. Bekijk het origineel.