De oudheid is nog niet voorbij

Lichte, scherpe silhouet van de Lupa Capitolina, gebruikt als vervangfoto

Bezige bij Fik Meijer (auteur van heel wat knappe boeken waaronder ‘Wagenrennen’, ‘Gladiatoren’, ‘Keizers sterven niet in bed’, ‘Macht zonder grenzen’, ‘Vreemd volk’,…) probeert in zijn nieuwste boek antwoord te geven op een aantal vragen, niet in een aaneengesloten geschiedenis maar in 22 korte verhalen die telkens een ander aspect van de oudheid belichten. De lezer wordt geïnformeerd over zeer uiteenlopende onderwerpen die ons vandaag nog iets te zeggen hebben: de goden en helden in het stadion van Olympia, de opvattingen van Herodotus en Pausanias over reizen, de opvallende carrières van twee slaven, het verdriet van de Atheense vlootvoogd Themistocles en het heimwee van de Romeinse dichter Ovidius in zijn ballingsoord aan de Zwarte Zee.

Fik Meijer mag dan al emeritus zijn, zijn pen is nog altijd erg actief. Dit nieuwste boekje is een verzameling van artikels, korte verhalen en essays over zeer uiteenlopende onderwerpen, met telkens de Grieks-Romeinse Oudheid als rode draad. Sommige verschenen vroeger al in de NRC (2004 ), Spiegel Historiael (2003 ) of in “De Oudheid van opzij” (1997). Andere zijn gelukkig wel nieuw.

De voornaamste onderwerpen dan: de Olympische Spelen, verschenen naar aanleiding van de spelen in Athene 2004; Asclepius en de antieke geneeskunde; opkomst van de democratie en kritiek op deze regeringsvorm door Grieken zelf; de zeeslag bij Salamis, in de vorm van een lang nepinterview van Meijer met Themistocles; het kanaal van Corinthe; de weinig bekende slavenleider Drimacus (3de eeuw v. Chr.) ; Herodotus en Pausanias; de christenvervolgingen; supporters in het Colosseum; de ballingschap van Ovidius (in het huidige Roemenië); prostitutie; de oude dag; rijkdom bij de Romeinen; WC’s ; het imperium Americanum.

De meeste artikels lezen ontspannend en zijn voor elke leek toegankelijk. Er staan weinig nieuwe dingen in, behalve bij Drimacus. Het verband met de titel is soms heel los en ver te zoeken. Ze gaan over de oudheid, maar vaker over de voorbije oudheid dan over de nog levende. De titel en de kaft vooraan (“Caesars Palace” ) zijn misleidend: ze doen vermoeden dat heel het boek handelt over het voortleven van de oudheid in het hedendaagse straatbeeld, in de huidige maatschappij, kunst, literatuur,…

Je moet al enige fantasie hebben om de christenvervolgingen bij de Romeinen te vergelijken met onze houding tegenover de islam. En Bush verwijten dat hij eerst “De oorlog tegen Jugurtha” van Sallustius had moeten lezen, zou geloofwaardiger overkomen als het vóór of tijdens de inval in Irak was geschreven. De literatuurlijst is niet meteen up-to-date : ik mis de werken van Christian Laes, Robert Nouwen, Tony Perottet en Tom Holland: ze handelen alle vier over één of meer van de besproken thema’s. We eindigen positief: dank zij Fik Meijer komen elk jaar enkele tienduizenden lezers in contact met de Grieks-Romeinse Oudheid. (Tekst: JEF ABBEEL)

De oudheid is nog niet voorbij
Auteur: Fik Meijer
280 pagina’s, met illustraties
Formaat: 216 x 136 x 18 mm
Uitgeverij Athenaeum-Polak & van Gennep, A’dam / WPG, Antwerpen, 2007.
ISBN 978 90 253 6338 3
Prijs: 19,95 euro

Dit artikel verscheen oorspronkelijk op 15 december 2007 op het Romenieuws-archief.