Het heeft een hele tijd geduurd maar het in Rome omstreden Ara Pacis-museum is nu toch het doelwit geworden van graffiti, zij het in een nogal extreme vorm. Het moderne witte gebouw werd in de nacht van zondag op maandag bekogeld met ballonnen, gevuld met groene en rode verf, waarmee de daders allicht de kleuren van de Italiaanse vlag wilden benadrukken.
Een gespecialiseerde ploeg rukte meteen uit om de verf te verwijderen en het gebouw waar nodig bij te schilderen in het wit. Het gebouw werd ontworpen door de Amerikaanse architect Richard Meier en kreeg van bij de eerste bekendmaking van de plannen tot na de opening erg veel kritiek te verduren.
Veel inwoners vinden de moderne constructie ongepast in de historische binnenstad van Rome. Onder de tegenstanders bevindt zich ook de huidige burgemeester van Rome, Gianni Alemanno. Die dreigde er vorig jaar zelfs mee het gebouw te laten afbreken en naar elders te verplaatsen.
Toch veroordeelde ook hij het recente vandalisme als ‘onverantwoordelijk en idioot’. Ondanks alle kritiek, behoort het Ara Pacis-museum tot de drukst bezochte musea van Rome.
Het moderne omhulsel rond de Ara Pacis, het altaar van keizer Augustus, werd door de Romeinen al vergeleken met een enorme benzinepomp en de monumentengroep Italia Nostra noemde het eerder “een eco-monster dat best meteen wordt afgebroken”.
Meiers creatie is een omhulsel van glas, geflankeerd door stenen vleugels. Het moet de kostbare Ara Pacis Augustae beschermen, dat in het jaar 9 voor Christus door keizer Augustus werd geopend, twee eeuwen later voor ongeveer 1.700 jaar onder de grond verdween, en pas in 1938 weer werd opgericht. De bouw van een nieuwe beschermkap was nodig omdat de oude, uit de tijd van Mussolini, geen bescherming meer bood tegen luchtverontreiniging, zon en vocht.
Terwijl de Romeinen in de oudheid slechts 3,5 jaar nodig hadden om de Ara Pacis te beeldhouwen, hebben hun nazaten uit de 20ste eeuw door alle polemieken en discussies zo’n tien jaar gedaan over de bouw van de nieuwe beschermhuls.
Vier keer werd de bouw stilgelegd. De kosten verdrievoudigden tot bijna 17 miljoen euro. Een ex-staatssecretaris van Cultuur ging in hongerstaking om de bouw definitief te stoppen. Architecten stuurden open brieven naar de krant Corriere della Sera , waarin ze protesteerden tegen de invasie van buitenlandse architecten in Italië. Critici spreken van de “Los Angelisatie” van Rome.
Sinds Benito Mussolini er de scepter zwaaide, is er nooit meer een modern gebouw in het stadscentrum neergezet. Het beschermen van de oude architectonische topstukken werd belangrijker gevonden. Het eerste moderne bouwwerk in de eeuwige stad is ontworpen door een vertegenwoordiger van de huidige wereldmacht: de Verenigde Staten van Amerika. En dat ziet men niet zo graag in Rome.
Men vindt het gebouw vooral veel te groot. De eigenlijke Ara Pacis kan er zowat tien keer in. “We zijn niet tegen modern, maar wel tegen modern op deze plaats”, lieten Giorgio Muratore, hoogleraar architectuurgeschiedenis, en Antonio Tamburino, docent stedenbouw noteren.
“Het gebouw blokkeert het uitzicht op de Tiber op de plek waar ooit de oude haven was. Het zou veel mooier zijn geweest die haven op te graven, en het contact tussen stad en rivier te herstellen. Nu is er beton gestort en zullen we de haven nooit meer zien. Men heeft de slechtst mogelijke ingreep gedaan” klinkt het.
Hoeveel eenvoudiger ging het er tweeduizend jaar geleden aan toe, bij de bouw van het monument zelf. De opdracht werd gegeven door de eerste Romeinse keizer, Augustus, in 13 voor Christus. Hij had juist Gallië en Spanje definitief onderworpen en wilde met het monument een ode brengen aan de vrede die hij Europa op zijn voorwaarden had opgelegd.
De Ara Pacis werd een tempel van tien bij twintig meter, vijf meter hoog. In de voorkant leidde een poort naar het altaar binnenin. Op de muren staan afbeeldingen van de processie bij de ontvangst van keizer Augustus in Rome. Jarenlang diende de Ara Pacis als het ceremonieel centrum van Rome, waar men dankte voor de vrede, het goede bestuur en de welvaart die Augustus bracht.
Twee eeuwen later moest het wijken voor nieuwe bouwwerken van andere keizers met andere grootse plannen. Pas in 1568 werden de eerste brokstukken teruggevonden. Ze kwamen in het Uffizi-museum in Florence terecht. Een ander deel ging naar het Louvre in Parijs en ligt daar nog altijd. In 1937 slaagden archeologen er dankzij een nieuwe techniek in om opnieuw een heleboel stukken op te graven. Mussolini gaf toen opdracht om met de puzzelstukken een nieuwe Ara Pacis op te richten.
Niet bij de Campo Marzio, maar zo’n halve kilometer verderop, waar hij een hele stadswijk met de grond gelijk had gemaakt om er de Piazza Augusto Imperatore te laten verrijzen in de modernistische, fascistische bouwstijl. Midden op het plein bevindt zich het mausoleum van Augustus, een ronde grafheuvel waar Mussolini zelf begraven had willen worden.
Aan de oever van de Tiber verrees de nieuwe Ara Pacis, een combinatie van originele brokstukken en gips, overkapt door een glazen constructie met stenen zuilen. Het complex, dat op 23 september 1938 werd geopend, tweeduizend jaar na de geboorte van Augustus, moest het centrum worden van het nieuwe fascistische keizerrijk. Uitgerekend hier, waar de fascisten de laatste moderne gebouwen van het stadscentrum van Rome bouwden, werd aan het einde van de 20ste eeuw ook de nieuwe Ara Pacis ingeplant.
http://nl.wikipedia.org/wiki/Ara_Pacis
Oorspronkelijk gepubliceerd door de stichter van S.P.Q.R. op romenieuws.wordpress.com, op 2 juni 2009. Bekijk het origineel.