Slecht nieuws voor de befaamde archeologische Romeinse site in Herculaneum (Ercolano). De plaats is beroemd wegens de opgraving van het antieke Herculaneum, dat bij de uitbarsting van de Vesuvius in 79 na Chr. volledig onder de lava werd bedekt. Nu dreigt het stadje opnieuw bedolven te worden, maar dan onder vuilnis. De afvalcrisis in de verre buitenwijken van Napels neemt onrustwekkende vormen aan. Toeristen kunnen momenteel het archeologische complex van Herculaneum niet meer binnen. Burgemeester Nino Daniele heeft het zonder meer over een ecologische en economische ramp en smeekte de Italiaanse president Giorgio Napolitano om hulp.
De afvalcrisis in en rond Napels heeft de hoogste prioriteit van de regering-Berlusconi, die sinds haar aantreden nog maar weinig heeft opgelost. Sinds een paar weken groeien de hopen afval zelfs weer aan. Inmiddels heeft de Italiaanse regering beslist het leger in te zetten om de veiligheid in de Italiaanse steden te waarborgen. Tussen de bevolking, die protesteert tegen de bouw van nieuwe stortplaatsen, en de ordediensten kwam het al meermaals tot flinke rellen. Meer dan 2.500 gewapende militairen met kogelvrije vesten zullen patrouilleren in Napels. In de stad is inmiddels ook weer radioactief materiaal tussen het vuilnis ontdekt.
In Herculaneum is de toestand dramatisch. Recent werd een nieuwe vuilnisbelt geopend, maar die is ondertussen al overvol zodat er voor het nieuwe afval helemaal geen plaats meer is. De stad dreigt bedolven te worden onder het huisvuil. Het afval reikt al tot de bovenverdiepingen van de huizen en omringt winkels, bars en kantoren. De rommel heeft nu ook de archeologische site van de stad bereikt. “Laat net deze plek onze enige rijkdom zijn, een historisch en archeologisch erfgoed waar de hele wereld om ons benijdt,’’ klaagt burgemeester Nino Daniele.
De toegang tot de antieke Romeinse stad wordt inmiddels versperd door hopen vuilniszakken en verscheidene huizen rond de oude stad zijn reeds volledig geïsoleerd door bergen afval. Het door werkloosheid en criminaliteit geteisterde Herculaneum dreigt daarmee nog verder te verloederen en een snelle oplossing lijkt niet meteen in zicht. De regering wil in het achterland van Napels vuilverbrandingsinstallaties aanleggen, maar het kan nog jaren duren voordat die in werking treden.
Bij de uitbarsting van de vulkaan in 79 n. Chr. werd Herculaneum niet getroffen door een regen van as en puimsteen, zoals Pompeji, maar door een pyroclastische stroom en bedekt door een dikke laag modder en lava. De meeste inwoners wisten op tijd te ontkomen, want in de stad werden vrijwel geen lichamen aangetroffen. Alleen bij de kust zijn de skeletten gevonden van ruim 300 mensen, die kennelijk niet op tijd wisten te ontkomen. De laag lava die de stad bedekte was 20 tot 30 meter dik en zorgde er ook voor dat de kustlijn een aanzienlijk eind verderop kwam te liggen.
Resten van het oude Herculaneum werden voor het eerst ontdekt in 1709, bij het slaan van een waterput. Grootschalige opgravingen vonden plaats onder Karel van Bourbon, die in de jaren 1735-1759 koning van Napels was. Via schachten en onderaardse gangen werden kostbaarheden en kunstschatten naar boven gehaald, die de koning in zijn paleis neerzette. Aan het begin van de 19de eeuw werden de vondsten geschonken aan het Nationaal Archeologisch Museum in Napels. De eerste systematische opgravingen vonden plaats in de jaren 1927-1958 onder leiding van archeoloog Amedeo Maiuri. Tegenwoordig is ongeveer een derde van Herculaneum opgegraven. De nieuwe plaats die op de plaats van het oude Herculaneum is gebouwd, heette tot 1969 Resina, toen de naam veranderd werd in Ercolano.
Minister van Defensie Ignazio La Russa verklaarde in de Italiaanse pers dat er binnenkort tot 2.500 soldaten ingeschakeld kunnen worden om de politie en de carabinieri bij te staan bij de ordehandhaving in Napels en in andere grote steden. Volgens La Russa heeft hij daarover een akkoord bereikt met minister van Binnenlandse Zaken Roberto Maroni. Het initiatief wordt toegevoegd aan een pakket veiligheidsmaatregelen die de rechtse regering van premier Silvio Berlusconi volgende week moet verdedigen in de senaat. De afvalcrisis in Napels en omstreken leidde eerder al tot ongeregeldheden tussen de ordediensten en inwoners die protesteren tegen de bouw van stortplaatsen in hun gemeente. De Zuid-Italiaanse stad kampt bovendien al langer met een groot veiligheidsprobleem.
De lokale prefecten zullen volgens het voorstel van La Russa gewapende soldaten kunnen inschakelen voor “specifieke en uitzondelijke missies in het kader van misdaadpreventie in zones waar een versterkte controle van het grondgebied zich opdringt”. Het voorstel wordt gegoten in een decreet dat zes maanden van kracht blijft en verlengd kan worden. De Democratische partij van Walter Veltroni, het centrumlinkse boegbeeld, die bij de parlementsverkiezingen in april het onderspit moest delven, veroordeelt de maatregel. De partij spreekt van een “militarisering van het grondgebied”.
Het voorbije weekend hebben militairen opnieuw radioactief materiaal aangetroffen tussen het vuilnis dat werd aangeboden bij een pas geopende opslagplaats even buiten Napels. Het is de derde keer in twee weken tijd dat in het Napolitaanse afval radioactieve bestanddelen zijn ontdekt. Net als de vorige keren, ging het ook nu weer om de stof jodium 131. Die substantie wordt in ziekenhuizen veel gebruikt voor radiotherapie en het maken van scans. In de afvalverwerking gelden voor dit soort stoffen speciale regels, gezien de verhoogde kans op kanker die ze veroorzaken.
In Campanië bevond de jodium 131 zich tussen het ‘gewone’ afval dat twee vrachtwagens wilden afleveren bij de opslagplaats van Savignano Irpino, ten zuidoosten van Napels. Justitie wil proberen na te gaan van wie het spul afkomstig is. De opslagplaats in Savignano Irpino was nog maar twee dagen eerder geopend, als onderdeel van een actieplan van de regering-Berlusconi om de afvalcrisis in Campanië het hoofd te bieden. Volgens de laatste schattingen ligt nog altijd 1.900 ton afval in de straten. De Italiaanse overheid wil op korte termijn tien noodstortplaatsen gebruiksklaar maken. De plekken worden bewaakt door het leger, om eventuele blokkades en demonstraties van de bevolking tegen te gaan.
Oorspronkelijk gepubliceerd door de stichter van S.P.Q.R. op romenieuws.wordpress.com, op 24 juni 2008. Bekijk het origineel.