In Vaticaanstad is vandaag de datum vastgelegd voor de heiligverklaring van pater Damiaan. Het wordt zondag 11 oktober. Dat is een week eerder dan algemeen gedacht. De verwachting was namelijk dat het Vaticaan Damiaan zou heilig verklaren op Wereldmissiezondag, dat is dit jaar op 18 oktober. Die datum was echter helemaal niet vanzelfsprekend, omdat nog anderen heilig worden verklaard, allemaal stichters van orden en congregaties. Het is dus niet evident dat het Vaticaan een datum zou kiezen, louter in functie van pater Damiaan. Rome moet zich nu klaar maken voor de ontvangst van duizenden Vlamingen die er willen bij zijn. Wereldwijd is nu reeds zeer grote belangstelling ontstaan voor de heiligverklaring van pater Damiaan. Niet enkel in Europese media, maar vooral ook in de Verenigde Staten wordt de Belgische missionaris de jongste weken herontdekt.
De verwachting is dat vele duizenden mensen speciaal voor de heiligverklaring naar Rome zullen reizen. Onder hen ongetwijfeld ook heel wat landgenoten. Het graf van de toekomstige heilige pater Damiaan bevindt zich in Leuven. De paters van de Heilige Harten in Leuven, de orde van Damiaan, zijn opgelucht dat er nu eindelijk een datum is vastgelegd. Nu kunnen er plannen worden gemaakt voor de festiviteiten.
De Rooms-Katholieke Kerk kent heiligen en heiligverklaringen. De laatste zijn door de geschiedenis heen altijd het eindresultaat geweest van langdurige procedures, waarin nauwgezet onderzoek werd gedaan naar de heldhaftigheid en de verstrekkendheid van de geloofsdeugden die iemand had beoefend. En naar de echtheid van eventuele opmerkelijke wonderen die zich in zijn of haar leven hadden voorgedaan.
De procedure in Rome kent twee fasen. De eerste is die van de zogenaamde zaligverklaring. Die kan worden gevolgd door een heiligverklaring als zich op voorspraak van de zaligverklaarde in het heden enkele nieuwe wonderen hebben voorgedaan. Het onderzoek dat aan de heiligverklaring voorafgaat, duurt niet alleen lang, maar heeft ook de kenmerken van een proces voor de rechtbank. Tegen de heiligverklaring kunnen door de ”kerkelijke advocaat”, de duivelsadvocaat (advocatus diaboli) bezwaren en belastende dingen worden ingebracht. Optellen en aftrekken en aan plus- en minpunten gewicht toekennen, bepalen de uitkomst van het proces.
Onmiddellijk na het overlijden van Damiaan in 1889 werd in Hawaii gepoogd zoveel mogelijk geschriften en getuigenissen over Damiaan samen te brengen met het oog op een eventuele zaligverklaring. Maar er was geen stuwende kracht om dit te coördineren. Rond 1935 kwam vanuit België weer meer aandacht voor een mogelijke zaligverklaring. Het officiële proces van de zaligverklaring werd ingeleid in 1938. In 1955 werd het dossier aan Rome overgemaakt. In 1977 werd officieel de heldhaftigheid van zijn deugden erkend waardoor Damiaan de titel van “eerbiedwaardige dienaar Gods” kreeg. Voor een zaligverklaring is een wonder nodig. In 1895 reeds was er sprake van een miraculeuze genezing van een kloosterzuster, deze genezing werd echter aanvankelijk niet herkend als een mirakel.
Toen echter aan alle andere vereisten voor de zaligverklaring voldaan was, werd met bijna 100 jaar vertraging de genezing toch als miraculeus aanvaard. Op 13 juni 1991 werd het decreet van de zaligverklaring ondertekend. Op 4 juni 1995 werd Damiaan zalig verklaard. Hij kreeg een feestdag toegewezen op de liturgische kalender. Gewoonlijk is dat de dag van het overlijden. Voor Pater Damiaan zou dat 15 april zijn, maar omdat die dag vaak in de Goede Week valt die geen heiligenverering toelaat, werd 10 mei gekozen. Dat is de dag waarop Pater Damiaan (in 1873) voor het eerst voet aan wal zette in Molokaï.
Reeds kort na de zaligverklaring van Damiaan werd er al uitgezien naar de heiligverklaring. Hiervoor was er een tweede mirakel nodig. In 1999 werd een Hawaiaanse vrouw genezen verklaard van kanker, zonder dat daar een medische verklaring voor was. Volgens haar gebeurde die onverklaarbare genezing op voorspraak van de zalige Pater Damiaan. Op 18 oktober 2007 heeft de medische commissie van de Congregatie voor de Heiligverklaringen verklaard dat er geen medische verklaring was voor deze genezing. Op 29 april 2008 werd het dossier behandeld door een theologische commissie die stelde dat deze genezing van bovennatuurlijke aard is en daarenboven in oorzakelijk verband staat met het aanroepen van Pater Damiaan. De paus ondertekende op 3 juli 2008 het decreet dat de wonderbaarlijke genezing, toegeschreven aan de tussenkomst van pater Damiaan, erkent. Vandaag deelde het Vaticaan uiteindelijk mee dat de heiligverklaring van Pater Damiaan op 11 oktober zal plaatsvinden in Rome.
In Tremelo (Vlaams-Brabant), de geboorteplaats van Damiaan de Veuster, heerst grote opwinding nu bekend is dat de zalige pater op 11 oktober in Rome zal worden heilig verklaard. Op die dag zal in het Vlaamse dorp een groot volksfeest worden georganiseerd. Tremelo’s burgemeester heeft inmiddels de Amerikaanse president Barack Obama uitgenodigd de feestelijkheden bij te wonen, dit omdat het Amerikaanse staatshoofd in Hawaï geboren is. Hij zal wellicht wel weten wat Damiaan gedaan heeft voor de mensen van Hawaï, meent de burgemeester. We mikken hoog, maar als Obama niet kan komen dan willen we wel wat afzwakken: met minister van Buitenlandse Zaken Hillary Clinton zouden we ook al tevreden zijn.
Kardinaal Godfried Danneels zal op 11 oktober hoogstwaarschijnlijk niet in Tremelo aanwezig zijn maar op het Sint-Pietersplein in Rome de canonisatieplechtigheid volgen. Damiaan is de eerste heilige die afkomstig is uit het bisdom Mechelen-Brussel sinds Sint Jan Berchmans in de 16de eeuw.
Oorspronkelijk gepubliceerd door de stichter van S.P.Q.R. op romenieuws.wordpress.com, op 21 februari 2009. Bekijk het origineel.