De dag dat de oorlog eindigde

img 14038 0

De Italiaanse president Sergio Mattarella heeft gisteren in Rome de jaarlijkse ceremonie bijgewoond aan het nationale monument voor Vittorio Emanuele II, beter bekend als het Vittoriano of het Altare della Patria (Altaar van het Vaderland) op Piazza Venezia.

De Giornata dell’Unità Nazionale e delle Forze Armate (Dag van Nationale Eenheid en van de Strijdkrachten) die gisteren werd gevierd, valt samen met de verjaardag van de wapenstilstand van Villa Giusti in 1918.

Die maakte, voor wat het Italiaanse front betreft, een einde aan de Eerste Wereldoorlog. 4 november was van 1922 tot 1976 een officiële nationale feestdag in Italië. Tegenwoordig vinden er op een aantal plaatsen alleen nog herdenkingen plaats.

Samen met minister van Defensie Lorenzo Guerini, legde president Mattarella een krans neer bij het Graf van de Onbekende Soldaat ter ere van de Italiaanse oorlogsdoden en de slachtoffers die vielen tijdens internationale vredesmissies.

Het graf, waar een eeuwige vlam brandt, was destijds een idee van generaal Giulio Douhet. In 1921 werd het lichaam van de Italiaanse onbekende soldaat gekozen uit elf niet-geïdentificeerde oorlogsslachtoffers.

vittofest(8)

Dat gebeurde door Maria Bergamas, een Italiaanse moeder uit Gradisca d’Isonzo. Haar zoon werd gedood tijdens de oorlog en zijn lichaam werd nooit teruggevonden. De bijzetting van de onbekende soldaat ging gepaard met een enorme troepenparade (foto boven).

Aan de ceremonie van 4 november is gewoonlijk een militaire parade verbonden, waaraan ongeveer 3.000 militairen deelnemen. Die kon dit jaar omwille van de viruscrisis echter niet plaatsvinden.

Het beroemde trainingssquadron en demonstratieteam Frecce Tricolori van de Italiaanse luchtmacht, kwam echter wel overvliegen. Hoewel voorspelbaar, blijft de vlucht boven het centrum van Rome toch altijd weer spectaculair.

vittofest(3)

De wapenstilstand van Villa Giusti werd op 3 november 1918 ondertekend in de villa van graaf Vettor Giusti del Giardino (1855-1926) in Padua. 

Hier werd de Italiaanse overwinning en de overgave van het Oostenrijks-Hongaarse rijk bezegeld. Het verdrag zou echter pas de dag nadien, op 4 november 1918, effectief van kracht worden.

vittofest(1)

De viering van 4 november is de enige feestdag die decennia van Italiaanse geschiedenis heeft doorkruist, van het liberale tijdperk tot het fascisme en het republikeinse Italië.

Als gevolg van de hervorming van de kalender van nationale feestdagen die werd ingevoerd op 5 maart 1977, werd de feestdag omgevormd tot een gewone herdenkingsdag.

vittofest(9)

Een kleine twintig jaar geleden, is de herdenkingsdag van 4 november onder impuls van de toenmalige president Carlo Azeglio Ciampi (1920-2016), weer uitgegroeid tot een wat groter evenement.

Het Altaar van het Vaderland, in Rome de centrale plek voor de nationale vieringen, werd ingewijd door Vittorio Emanuele III op 4 juni 1911, ter gelegenheid van de grote internationale tentoonstelling die toen werd georganiseerd ter gelegenheid van de vijftigste verjaardag van de eenmaking van Italië.

vittofest(4)

Het gebouw werd echter pas in 1935 als helemaal voltooid beschouwd. Vergeleken met vele andere monumenten in Rome is deze kolos dus piepjong.

vittofest(2)

Los van de officiële feestdagen en herdenkingsdagen, viert elke stad of gemeente in Italië ook de plaatselijke patroonheilige(n). Rome doet dat bijvoorbeeld op 29 juni, met het feest van Petrus en Paulus. Een feestdag die uiteraard niets te maken heeft met 21 april, dan viert Rome de stichting van de stad.

Filmpje met de doortocht van de Frecce Tricolori boven Piazza Venezia

Italiaanse feest- en bijzondere
(herdenkings)dagen in 2021

  • 1 januari (Nieuwjaarsdag)
  • 6 januari (Driekoningen – Epifania)
  • 19 maart (Vaderdag)
  • 4 april (Pasen)
  • 5 april (Paasmaandag)
  • 25 april (Bevrijdingsdag – Festa della Liberazione). Viering van de val van het fascistische regime van Mussolini in 1945. In de meeste Italiaanse steden worden marsen en parades georganiseerd ter herinnering aan deze gebeurtenis.
  • 1 mei (Dag van de Arbeid)
  • 9 mei (Moederdag)
  • 9 mei (Dag van Europa)
  • 13 mei (Hemelvaartsdag)
  • 23 mei (Pinksteren)
  • 24 mei (Pinkstermaandag)
  • 2 juni (Dag van de Republiek – Festa della Repubblica). Herdenking van het referendum ten gunste van de republiek dat op 2 en 3 juni 1946 werd gehouden. Daarin werd aan de bevolking gevraagd werd wat voor soort staatsvorm er na de val van het het fascisme moest komen: een monarchie of een republiek. Italië koos voor het laatste.
    10 juni (Dag van de Marine – Festa della Marina). Wordt gevierd sinds 1939. De datum herdenkt de meest briljante en gedurfde marine-actie van de Eerste Wereldoorlog die werd uitgevoerd in de nacht van 9 op 10 juni.
  • 15 augustus (Maria Tenhemelopneming of Maria Hemelvaart – Ferragosto)
  • 8 september (Maria Geboorte – Maria Natività of Natività della Beata Vergine Maria)
  • 1 november (Allerheiligen)
  • 4 november (Dag van Nationale Eenheid en van de Strijdkrachten – Giornata dell’Unità Nazionale e delle Forze Armate)
  • 8 december (Maria Onbevlekte Ontvangenis – Maria Immacolata Concezione)
  • 25 december (Kerstmis)
  • 26 december (Tweede Kerstdag)

Dit louter informatieve lijstje is verre van compleet. Puur lokale feestdagen, die echter vaak nationale uitstraling hebben zoals bijvoorbeeld de Palio di Provenzano in Siena (2 juli) of de Palio dell’Assunta (16 augustus) in dezelfde stad, of het Festa del Redentore (18 juli) in Venetië ter herinnering van de pestepedemie, hebben we niet opgenomen om te vermijden dat het te lang wordt.

Eén van de officieuze ‘randgevallen’ is 7 januari (Dag van de Vlag – Festa del Tricolore of de Giornata Nazionale della Bandiera). Dat is geen officiële feestdag, maar er wordt sinds 1997 een officiële ceremonie gehouden in de stad Reggio Emilia waar de ‘tricolore’ (driekleur) voor het eerst werd gehesen.

Het is echter altijd nuttig om vooraleer je naar een bepaalde plek in Italië vertrekt, even na te gaan of er geen lokale feestelijkheden op het programma staan.

Dat is vaak wel leuk om mee te maken, maar anderzijds kunnen ze ook je agenda grondig in de war gooien. Ter plaatse zijn vaak bezienswaardigheden, musea en winkels gesloten omdat de bevolking aan het feesten is.

Oorspronkelijk gepubliceerd door de stichter van S.P.Q.R. op romenieuws.wordpress.com, op 5 november 2020. Bekijk het origineel.